Hem Mezopotamya hem de Anadolu medeniyetleri, kendi coğrafyalarına özgü özellikler gösterse de, insanlık mirasına ortak bazı katkılarda bulunmuşlardır.
Aşağıdakilerden hangisi, Mezopotamya ve Anadolu medeniyetlerinin ortak olarak yaptığı bir katkı değildir?
A) Hukuk kuralları oluşturmaları
B) Tarım faaliyetleri yapmaları
C) Ticaretle uğraşmaları
D) İlk kez alfabeyi kullanmaları
Sevgili öğrenciler, bu soruda Mezopotamya ve Anadolu medeniyetlerinin ortak özelliklerinden hangisinin olmadığını bulmamız isteniyor. Her seçeneği tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- A) Hukuk kuralları oluşturmaları: Hem Mezopotamya'da (örneğin Ur-Nammu Kanunları, Hammurabi Kanunları) hem de Anadolu'da (örneğin Hitit Kanunları) medeniyetler, toplum düzenini sağlamak amacıyla gelişmiş hukuk kuralları oluşturmuşlardır. Bu, her iki bölge için de ortak bir özelliktir.
- B) Tarım faaliyetleri yapmaları: Mezopotamya, "Bereketli Hilal"in bir parçası olarak tarımın doğduğu ve geliştiği önemli bir merkezdir. Anadolu da verimli toprakları sayesinde tarih boyunca yoğun tarım faaliyetlerine sahne olmuştur. Her iki medeniyetin de ekonomisinin temelinde tarım yer almıştır. Bu da ortak bir özelliktir.
- C) Ticaretle uğraşmaları: Mezopotamya medeniyetleri (özellikle Asurlular) ve Anadolu medeniyetleri (özellikle Hititler, Lidyalılar) hem kendi içlerinde hem de farklı coğrafyalarla geniş ticaret ağları kurmuşlardır. Hammadde alışverişi ve ürün takası her iki bölge için de hayati öneme sahipti. Bu da ortak bir özelliktir.
- D) İlk kez alfabeyi kullanmaları: Mezopotamya medeniyetleri (Sümerler) çivi yazısını geliştirmiş ve kullanmışlardır. Anadolu'da ise Hititler hem çivi yazısını hem de hiyeroglif yazısını kullanmışlardır. Ancak "alfabe" (yani her ses için ayrı bir işaretin bulunduğu yazı sistemi) ilk kez Fenikeliler tarafından geliştirilmiştir. Dolayısıyla, Mezopotamya ve Anadolu medeniyetleri ilk kez alfabeyi kullanan medeniyetler değildir. Bu, ortak bir katkı değildir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, hukuk kuralları oluşturma, tarım faaliyetleri yapma ve ticaretle uğraşma hem Mezopotamya hem de Anadolu medeniyetlerinin ortak özellikleridir. Ancak ilk kez alfabeyi kullanma özelliği bu medeniyetlere ait değildir.
Cevap D seçeneğidir.
