"Eğer yağmur yağarsa, sokaklar ıslaktır. Sokaklar ıslaktır. O halde yağmur yağmıştır."
Bu argümanın geçerlilik durumu nedir?
A) Geçerlidir çünkü sonuç doğrudur
B) Geçerlidir çünkü öncüller doğrudur
C) Geçersizdir çünkü sokaklar başka nedenlerle de ıslanmış olabilir
D) Geçerlidir çünkü mantıksal formu doğrudur
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen bir argümanın mantıksal geçerliliğini inceleyeceğiz. Mantıkta bir argümanın geçerli olması, öncüller doğru olduğunda sonucun da zorunlu olarak doğru olması demektir. Şimdi adım adım bu argümanı inceleyelim:
- Argümanı Anlayalım:
- Öncül 1: "Eğer yağmur yağarsa, sokaklar ıslaktır." (Bu, bir koşullu ifadedir: Yağmur yağması (P) sokakların ıslak olması (Q) sonucunu doğurur. Yani, P $\rightarrow$ Q)
- Öncül 2: "Sokaklar ıslaktır." (Bu, koşullu ifadenin sonucunun (Q) doğru olduğunu belirtir.)
- Sonuç: "O halde yağmur yağmıştır." (Bu da koşullu ifadenin ilk kısmının (P) doğru olduğu sonucuna varır.)
- Mantıksal Yapıyı İnceleyelim:
- Bu argümanın mantıksal formu şöyledir:
- 1. P $\rightarrow$ Q (Eğer P ise Q)
- 2. Q (Q doğrudur)
- 3. O halde P (Öyleyse P doğrudur)
- Bu yapı, mantıkta "Sonucu Onaylama Yanılgısı" (Affirming the Consequent) olarak bilinen bir yanılgıdır.
- Neden Geçersizdir?
- Bir argümanın geçerli olması için, öncüller doğru olduğunda sonucun kesinlikle doğru olması gerekir. Ancak bu argümanda durum böyle değildir.
- Öncül 1 bize yağmur yağdığında sokakların ıslak olacağını söyler. Öncül 2 ise sokakların ıslak olduğunu belirtir. Ama sokakların ıslak olması için tek neden yağmur yağması mıdır? Hayır!
- Sokaklar, örneğin bir itfaiye aracı geçtiği için, bir su borusu patladığı için, temizlik görevlileri yıkadığı için veya birileri su döktüğü için de ıslak olabilir.
- Yani, sokaklar ıslak olsa bile, yağmur yağmamış olabilir. Bu durumda öncüller doğruyken (sokaklar ıslak) sonuç (yağmur yağmıştır) yanlış olabilir. Bu da argümanın geçersiz olduğunu gösterir.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Geçerlidir çünkü sonuç doğrudur: Bir argümanın geçerliliği, sonucun doğru olup olmamasından bağımsızdır. Geçerlilik, öncüller doğruysa sonucun zorunlu olarak doğru olup olmadığıyla ilgilidir.
- B) Geçerlidir çünkü öncüller doğrudur: Öncüllerin doğru olması, argümanın geçerli olduğu anlamına gelmez. Geçerlilik, öncüller doğruyken sonucun da zorunlu olarak doğru olup olmadığıyla ilgilidir.
- C) Geçersizdir çünkü sokaklar başka nedenlerle de ıslanmış olabilir: İşte tam da bu yüzden argüman geçersizdir. Sokakların ıslak olması, yağmur yağdığı anlamına gelmez; başka nedenler de olabilir. Bu, sonucun öncüllerden zorunlu olarak çıkmadığını gösterir.
- D) Geçerlidir çünkü mantıksal formu doğrudur: Hayır, bu argümanın mantıksal formu (Sonucu Onaylama Yanılgısı) doğru değildir, yani geçerli bir form değildir.
Cevap C seçeneğidir.
