Türkiye'de nüfusun dağılışı incelendiğinde, bazı bölgelerin yoğun nüfuslu, bazı bölgelerin ise seyrek nüfuslu olduğu görülür. Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'deki nüfusun yoğun olarak toplandığı alanların başlıca beşeri nedenlerinden biridir?
A) Ortalama yükseltinin düşük olması
B) Akarsu ve göl kenarlarının bulunması
C) Sanayi ve ticaret faaliyetlerinin gelişmiş olması
D) Ilıman iklim koşullarına sahip olması
E) Verimli tarım topraklarının yaygın olması
Türkiye'de nüfusun dağılışını etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bu faktörleri genellikle doğal (fiziki) ve beşeri (insani) faktörler olarak iki ana başlık altında inceleriz. Soru bizden nüfusun yoğun olarak toplandığı alanların başlıca beşeri nedenlerinden birini bulmamızı istiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Ortalama yükseltinin düşük olması: Yükseltinin az olduğu yerler genellikle daha kolay ulaşım imkanları sunar ve tarım için daha elverişlidir. Bu durum nüfus çekebilir ancak bu bir doğal (fiziki) faktördür.
- B) Akarsu ve göl kenarlarının bulunması: Su kaynakları, tarih boyunca yerleşim yerlerinin kurulmasında en temel doğal faktörlerden biri olmuştur. Ancak bu da bir doğal (fiziki) faktördür.
- C) Sanayi ve ticaret faaliyetlerinin gelişmiş olması: Sanayi ve ticaret, insanlara iş imkanları sunar, ekonomik refahı artırır ve dolayısıyla yoğun göç alır. Bu durum, insanların kendi faaliyetleriyle oluşturduğu bir çekim merkezidir ve doğrudan bir beşeri (insani) faktördür. Türkiye'deki büyük şehirlerin (İstanbul, İzmir, Bursa, Kocaeli gibi) nüfus yoğunluğunun temel nedenlerinden biri budur.
- D) Ilıman iklim koşullarına sahip olması: İnsanlar genellikle yaşam koşullarının daha elverişli olduğu ılıman iklim bölgelerini tercih ederler. Bu da nüfus dağılışını etkileyen önemli bir faktördür ancak bir doğal (fiziki) faktördür.
- E) Verimli tarım topraklarının yaygın olması: Verimli topraklar, tarımsal faaliyetler için uygun ortam sağlar ve geçmişten günümüze birçok yerleşimin temelini oluşturmuştur. Bu da bir doğal (fiziki) faktördür.
Gördüğümüz gibi, A, B, D ve E seçenekleri nüfusun dağılışını etkileyen doğal (fiziki) faktörlerdir. Ancak soru bizden beşeri (insani) bir neden istemektedir. Sanayi ve ticaret faaliyetlerinin gelişmiş olması, insanların ekonomik faaliyetleri sonucu ortaya çıkan ve nüfusu kendine çeken en önemli beşeri faktörlerden biridir.
Cevap C seçeneğidir.
