Türkiye'de nüfusun dağılışı ve hareketleri üzerinde birçok itici ve çekici faktör etkili olmaktadır. Bu faktörler, özellikle kırsal kesimlerden kentlere doğru yaşanan göçleri tetiklemektedir.
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'de kırsal kesimlerden kentlere doğru yaşanan göçlerdeki itici faktörlerden biri değildir?
A) Kırsal alanda iş imkanlarının kısıtlı olması
B) Tarım alanlarının miras yoluyla parçalanması
C) Kentlerde eğitim ve sağlık hizmetlerinin daha iyi olması
D) Kırsal kesimde yaşam standartlarının düşük olması
E) Tarımda makineleşmenin artmasıyla iş gücüne duyulan ihtiyacın azalması
Sevgili öğrenciler, bu soruyu doğru bir şekilde çözebilmek için öncelikle "itici faktör" ve "çekici faktör" kavramlarını iyi anlamamız gerekiyor. Nüfus hareketlerinde, özellikle göçlerde bu iki faktör grubu büyük rol oynar.
- İtici Faktörler: Bir yeri terk etme isteği uyandıran, o yerden uzaklaşmaya neden olan olumsuz koşullardır. Yani, insanları bulundukları yerden "iten" nedenlerdir.
- Çekici Faktörler: Gidilmek istenen yerde bulunan ve insanları kendine doğru "çeken" olumlu koşullardır.
Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında inceleyelim:
- A) Kırsal alanda iş imkanlarının kısıtlı olması: Kırsal bölgelerde yeterli iş olanağının bulunmaması, insanların geçim sıkıntısı çekmesine neden olur ve onları daha iyi iş imkanları bulmak için kentlere gitmeye "iter". Bu, açıkça bir itici faktördür.
- B) Tarım alanlarının miras yoluyla parçalanması: Miras yoluyla tarım arazilerinin küçülmesi ve verimsiz hale gelmesi, çiftçilerin geçimini zorlaştırır. Bu durum, kırsalda kalmak yerine kentlere göç etme ihtiyacını "iter". Bu da bir itici faktördür.
- C) Kentlerde eğitim ve sağlık hizmetlerinin daha iyi olması: Kentlerdeki daha kaliteli eğitim ve sağlık hizmetleri, insanların yaşam kalitesini artırma potansiyeli taşır. Bu durum, insanları kentlere doğru "çeken" bir özelliktir. Dolayısıyla bu bir çekici faktördür, itici faktör değildir.
- D) Kırsal kesimde yaşam standartlarının düşük olması: Kırsal bölgelerde altyapı eksiklikleri, sosyal ve kültürel olanakların kısıtlı olması gibi düşük yaşam standartları, insanları daha iyi koşullara sahip yerlere gitmeye "iter". Bu da bir itici faktördür.
- E) Tarımda makineleşmenin artmasıyla iş gücüne duyulan ihtiyacın azalması: Tarımda makinelerin kullanılması, insan gücüne olan ihtiyacı azaltır. Bu durum, kırsal alanda işsizliği artırarak insanları kentlere göç etmeye "iter". Bu da bir itici faktördür.
Görüldüğü gibi, A, B, D ve E seçenekleri kırsal kesimden insanları "iten" olumsuz koşulları ifade ederken, C seçeneği kentlerin insanları "çeken" olumlu bir özelliğini belirtmektedir. Soru bizden itici faktörlerden biri olmayanı bulmamızı istediği için, çekici faktör olan C seçeneği doğru cevaptır.
Cevap C seçeneğidir.
