10. sınıf coğrafya 2. dönem 1. yazılı 1. senaryo Test 2

Ekonomik sektörlerin dağılımı, ülkelerin gelişmişlik seviyesi hakkında önemli ipuçları verir. Genellikle, gelişmiş ülkelerde hizmet sektörünün payı yüksekken, az gelişmiş ülkelerde tarım sektörünün payı daha fazladır.
Aşağıdaki grafik, üç farklı ülkenin (X, Y, Z) ekonomik sektörlerdeki istihdam oranlarını göstermektedir.

Ülke X: Birincil: $5\%$, İkincil: $25\%$, Üçüncül: $70\%$
Ülke Y: Birincil: $50\%$, İkincil: $20\%$, Üçüncül: $30\%$
Ülke Z: Birincil: $15\%$, İkincil: $40\%$, Üçüncül: $45\%$

Bu bilgilere göre, ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin çok gelişmişten az gelişmişe doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

A) X > Z > Y

B) Y > Z > X

C) Z > X > Y

D) X > Y > Z

E) Y > X > Z

Ekonomik sektörlerin bir ülkenin gelişmişlik düzeyiyle ilişkisi, coğrafya ve ekonomi derslerinde öğrendiğimiz temel bilgilerden biridir. Bu ilişkiyi adım adım inceleyelim:

• Temel Kuralı Hatırlayalım: Ekonomik sektörlerin dağılımı ile ülkelerin gelişmişlik düzeyi arasında güçlü bir ilişki vardır.
• Gelişmiş Ülkeler: Genellikle hizmet (üçüncül) sektörünün payı çok yüksekken, tarım (birincil) sektörünün payı oldukça düşüktür. Sanayi (ikincil) sektörünün payı da belirli bir seviyede olabilir.
• Az Gelişmiş Ülkeler: Tarım (birincil) sektörünün payı çok yüksekken, hizmet (üçüncül) ve sanayi (ikincil) sektörlerinin payı düşüktür.
• Gelişmekte Olan Ülkeler: Tarım sektörünün payı azalmaya başlamış, sanayi ve hizmet sektörlerinin payı artış göstermektedir. Özellikle sanayi sektörünün payı bu aşamada yüksek olabilir.
• Şimdi ülkelerin istihdam oranlarını inceleyelim:
• Ülke X: Birincil: $5\%$, İkincil: $25\%$, Üçüncül: $70\%$
• Ülke Y: Birincil: $50\%$, İkincil: $20\%$, Üçüncül: $30\%$
• Ülke Z: Birincil: $15\%$, İkincil: $40\%$, Üçüncül: $45\%$
• Her Bir Ülkenin Gelişmişlik Düzeyini Belirleyelim:
• Ülke X: Birincil sektördeki istihdam oranı ($5\%$) çok düşük, üçüncül sektördeki istihdam oranı ($70\%$) ise oldukça yüksektir. Bu durum, Ülke X'in çok gelişmiş bir ülke olduğunu gösterir. Ekonomisi büyük ölçüde hizmet sektörüne dayanmaktadır.
• Ülke Y: Birincil sektördeki istihdam oranı ($50\%$) çok yüksek, üçüncül sektördeki istihdam oranı ($30\%$) ise düşüktür. Bu durum, Ülke Y'nin az gelişmiş bir ülke olduğunu gösterir. Ekonomisi büyük ölçüde tarım sektörüne bağımlıdır.
• Ülke Z: Birincil sektördeki istihdam oranı ($15\%$) Ülke Y'ye göre düşük, Ülke X'e göre yüksektir. Üçüncül sektördeki istihdam oranı ($45\%$) Ülke Y'den yüksek, Ülke X'ten düşüktür. İkincil sektördeki istihdam oranı ($40\%$) ise oldukça yüksektir. Bu durum, Ülke Z'nin gelişmekte olan bir ülke olduğunu, sanayileşme sürecinde olduğunu ve Ülke X'ten az, Ülke Y'den ise daha gelişmiş olduğunu gösterir.
• Ülkeleri Gelişmişlik Düzeyine Göre Çok Gelişmişten Az Gelişmişe Doğru Sıralayalım:
• En gelişmiş: Ülke X (Hizmet sektörü lider, birincil sektör çok düşük)
• Orta düzeyde gelişmiş: Ülke Z (Sanayi ve hizmet sektörleri gelişiyor, birincil sektör azalmış)
• En az gelişmiş: Ülke Y (Tarım sektörü lider, üçüncül sektör düşük)
• Bu sıralama bize X > Z > Y sonucunu verir.

Cevap A seçeneğidir.