9. sınıf tarih 2. dönem 1. yazılı 5. senaryo Test 2

Eski Çağ'da Mezopotamya'da oluşturulan Hammurabi Kanunları, o dönemin toplumsal düzenini sağlamada önemli bir rol oynamıştır. Bu kanunlar hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Kısas ilkesine dayanmasıyla bilinir.

B) Toplumsal sınıflar arasında ayrım gözetmeden herkese eşit ceza uygulamıştır.

C) Evlenme, boşanma ve miras gibi aile hukukuna ilişkin düzenlemeler içermiştir.

D) Devletin gücünü ve otoritesini pekiştirmeyi amaçlamıştır.

E) Babil Kralı Hammurabi tarafından hazırlanmıştır.

Sevgili öğrenciler, Hammurabi Kanunları, tarihin en eski ve en kapsamlı yazılı hukuk metinlerinden biridir. Mezopotamya medeniyetinin toplumsal yapısını ve adalet anlayışını anlamak için bu kanunları iyi bilmek önemlidir. Şimdi, sorudaki ifadeleri tek tek inceleyelim ve hangisinin yanlış olduğunu bulalım:

• A) Kısas ilkesine dayanmasıyla bilinir.

  Bu ifade doğrudur. Hammurabi Kanunları'nın en bilinen özelliklerinden biri "göze göz, dişe diş" olarak özetlenebilecek kısas ilkesidir. Yani, bir kişiye verilen zararın aynısının zarar verene de uygulanması esasına dayanır. Ancak bu ilke, her zaman birebir aynı şekilde uygulanmaz, bazen maddi tazminat şeklinde de görülebilir.

• B) Toplumsal sınıflar arasında ayrım gözetmeden herkese eşit ceza uygulamıştır.

  Bu ifade yanlıştır. Hammurabi Kanunları, o dönemin toplumsal yapısını yansıtır ve sınıflı bir toplumda geçerliydi. Kanunlar, soylular (awilum), özgür vatandaşlar (muşkenum) ve köleler (wardum) gibi farklı toplumsal sınıflara mensup kişilere uygulanan cezalar ve haklar konusunda farklılıklar gözetmiştir. Örneğin, bir soylunun bir köleye verdiği zarar ile bir soylunun başka bir soyluya verdiği zararın cezası aynı değildi. Bu durum, kanunların eşitlik ilkesine dayanmadığını açıkça gösterir.

• C) Evlenme, boşanma ve miras gibi aile hukukuna ilişkin düzenlemeler içermiştir.

  Bu ifade doğrudur. Hammurabi Kanunları sadece cezai hükümlerden ibaret değildir. Aynı zamanda aile hayatını düzenleyen evlenme, boşanma, miras, çocukların hakları gibi konularda da detaylı maddeler içermiştir. Bu yönüyle kapsamlı bir hukuk metnidir.

• D) Devletin gücünü ve otoritesini pekiştirmeyi amaçlamıştır.

  Bu ifade doğrudur. Kanunlar, Babil Kralı Hammurabi tarafından çıkarılmış ve bir dikilitaş üzerine yazdırılarak halka duyurulmuştur. Bu durum, kralın ve merkezi devletin gücünü, adalet dağıtma yetkisini ve toplumsal düzeni sağlama otoritesini pekiştirmeyi amaçladığını gösterir. Kanunlar, kralın tanrısal bir yetkiyle adaleti sağladığı imajını da güçlendirmiştir.

• E) Babil Kralı Hammurabi tarafından hazırlanmıştır.

  Bu ifade doğrudur. Kanunlar, adını aldığı Babil Kralı Hammurabi tarafından MÖ 18. yüzyılda hazırlanmış ve Mezopotamya'da uygulanmıştır. Bu kanunlar, onun hükümdarlığının en önemli miraslarından biridir.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, Hammurabi Kanunları'nın toplumsal sınıflar arasında ayrım gözetmeden herkese eşit ceza uygulamadığı, aksine sınıflar arası farklılıkları gözettiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle yanlış olan ifade B seçeneğidir.

Cevap B seçeneğidir.