Türkiye Cumhuriyeti'nin $1923$-$1938$ yılları arasındaki dış politikasının temel hedeflerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Lozan Barış Antlaşması ile belirlenen sınırları genişletmek.
B) Bütün komşu ülkelerle ittifak kurmak.
C) Tam bağımsızlığı korumak ve barışı esas almak.
D) Milletler Cemiyeti'nden ayrılarak tarafsız kalmak.
E) Osmanlı Devleti'nin eski topraklarını geri almak.
Sevgili öğrenciler,
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarındaki dış politikası, yeni kurulan devletin varlığını sürdürmesi ve uluslararası alanda saygın bir yer edinmesi açısından büyük önem taşır. Şimdi sorumuzdaki seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- A) Lozan Barış Antlaşması ile belirlenen sınırları genişletmek.
- Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Cumhuriyeti'nin bugünkü sınırlarını büyük ölçüde belirleyen ve uluslararası alanda tanınmasını sağlayan çok önemli bir belgedir. Atatürk dönemi dış politikasının temel amacı, bu antlaşmayla belirlenen sınırları korumak ve bu sınırlar içinde barışı sağlamaktı. Sınırları genişletme politikası, yeni çatışmalara yol açacağı için "Yurtta sulh, cihanda sulh" (Yurtta barış, dünyada barış) ilkesine aykırıydı. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
- B) Bütün komşu ülkelerle ittifak kurmak.
- Türkiye, komşularıyla iyi ilişkiler kurmaya ve bölgesel barışı desteklemeye önem vermiştir (örneğin Balkan Antantı ve Sadabad Paktı gibi). Ancak "bütün komşu ülkelerle ittifak kurmak" gibi genel ve mutlak bir hedef, her zaman mümkün veya öncelikli olmamıştır. Dış politikada temel hedef, ittifak kurmaktan ziyade, ülkenin güvenliğini ve bağımsızlığını korumaktı. Bu nedenle B seçeneği de temel hedefi tam olarak yansıtmamaktadır.
- C) Tam bağımsızlığı korumak ve barışı esas almak.
- Kurtuluş Savaşı, Türk milletinin tam bağımsızlık mücadelesiydi. Yeni kurulan Cumhuriyet için bu bağımsızlığı korumak en temel hedefti. Ayrıca, Atatürk'ün "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesiyle ifade ettiği gibi, Türkiye'nin dış politikası barışı esas almıştır. Bu, hem ülkenin kalkınması için gerekli istikrarı sağlamak hem de uluslararası alanda saygın bir konum elde etmek için hayatiydi. Bu hedef, Türkiye'nin uluslararası kuruluşlara katılımında (Milletler Cemiyeti gibi) ve bölgesel paktlarda da kendini göstermiştir. Bu nedenle C seçeneği, Türkiye Cumhuriyeti'nin 1923-1938 yılları arasındaki dış politikasının en temel hedefini doğru bir şekilde ifade etmektedir.
- D) Milletler Cemiyeti'nden ayrılarak tarafsız kalmak.
- Türkiye Cumhuriyeti, uluslararası barışa ve iş birliğine verdiği önemi göstermek amacıyla 1932 yılında Milletler Cemiyeti'ne üye olmuştur. Bu durum, Cemiyet'ten ayrılarak tarafsız kalma politikasının tam tersidir. Türkiye, uluslararası sistemin bir parçası olmayı ve barışın korunmasına katkıda bulunmayı hedeflemiştir. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
- E) Osmanlı Devleti'nin eski topraklarını geri almak.
- Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti, Osmanlı İmparatorluğu'nun yayılmacı ve fetihçi politikalarını terk etmiştir. Misak-ı Millî sınırları içinde ulusal bir devlet kurma hedefi vardı. Eski Osmanlı topraklarını geri alma düşüncesi, yeni savaşlara ve çatışmalara yol açacak, "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesine tamamen aykırı olacaktı. Bu nedenle E seçeneği doğru değildir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Türkiye Cumhuriyeti'nin 1923-1938 yılları arasındaki dış politikasının temel hedefinin tam bağımsızlığı korumak ve barışı esas almak olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
