12. sınıf din kültürü 2. dönem 1. yazılı 4. senaryo Test 1

Güncel dinî meselelerde fıkıh usulünün temel kaynaklarından biri olan "icma" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Bir kişinin, belirli bir konuda kendi görüşünü bildirmesidir.

B) Bir meselenin çözümünde sadece Kur'an'a başvurulmasıdır.

C) Hz. Peygamber'in söz, fiil ve onaylarıdır.

D) İslam âlimlerinin, Hz. Peygamber'in vefatından sonra herhangi bir çağda, dinî bir meselenin hükmü üzerinde ittifak etmeleridir.

E) Bir meselenin hükmünü, benzer başka bir meselenin hükmüne dayandırmaktır.

Sevgili öğrenciler, fıkıh usulü, İslam hukukunun nasıl oluşturulduğunu, hükümlerin hangi kaynaklardan ve yöntemlerle çıkarıldığını inceleyen çok önemli bir bilim dalıdır. Bu soruda, fıkıh usulünün temel kaynaklarından biri olan "icma" kavramını doğru bir şekilde anlamamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:

• A) Bir kişinin, belirli bir konuda kendi görüşünü bildirmesidir.

  Bu ifade, "icma" kavramını doğru bir şekilde tanımlamaz. Bir kişinin kendi görüşünü bildirmesi, daha çok kişisel bir içtihat veya fetva niteliği taşır. "İcma" ise bireysel değil, kolektif bir uzlaşmayı ifade eder. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.

• B) Bir meselenin çözümünde sadece Kur'an'a başvurulmasıdır.

  Kur'an-ı Kerim, İslam hukukunun en temel ve birincil kaynağıdır. Ancak fıkıh usulünde hüküm çıkarılırken sadece Kur'an'a başvurulmaz; Sünnet, İcma ve Kıyas gibi başka kaynaklar da kullanılır. Bu seçenek, icma'nın tanımı olmaktan ziyade, hüküm çıkarma sürecinin eksik bir yönünü belirtmektedir. Bu nedenle bu seçenek de doğru değildir.

• C) Hz. Peygamber'in söz, fiil ve onaylarıdır.

  Bu ifade, fıkıh usulünün ikinci temel kaynağı olan "Sünnet"i (veya Hadis'i) tanımlamaktadır. Hz. Peygamber'in (s.a.v.) sözleri (kavl), fiilleri (fiil) ve sahabelerinin yaptığı bir şeyi onaylaması (takrir) Sünnet'i oluşturur. Bu, "icma"nın tanımı değildir. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.

• D) İslam âlimlerinin, Hz. Peygamber'in vefatından sonra herhangi bir çağda, dinî bir meselenin hükmü üzerinde ittifak etmeleridir.

  İşte bu ifade, "icma" kavramının fıkıh usulündeki tam ve doğru tanımıdır. "İcma", İslam hukukçularının (müçtehit âlimlerin), Hz. Peygamber'in vefatından sonraki herhangi bir dönemde, dinî bir meselenin şer'î hükmü üzerinde fikir birliğine varmaları, yani ittifak etmeleridir. Bu ittifak, o meselenin hükmünün kesinleştiği anlamına gelir ve fıkıh usulünde bağlayıcı bir delil olarak kabul edilir. Bu seçenek doğrudur.

• E) Bir meselenin hükmünü, benzer başka bir meselenin hükmüne dayandırmaktır.

  Bu ifade, fıkıh usulünün dördüncü temel kaynağı olan "Kıyas"ı tanımlamaktadır. Kıyas, hakkında açık bir hüküm bulunmayan bir meselenin hükmünü, hakkında açık hüküm bulunan benzer bir meseleye (asıl) dayandırarak çıkarmaktır. Bu, "icma"nın tanımı değildir. Dolayısıyla bu seçenek de yanlıştır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, "icma" kavramını en doğru ve eksiksiz şekilde tanımlayan seçeneğin D olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap D seçeneğidir.