Bir öğrenci, basit bir elektrik devresi kurarak farklı maddelerin elektriği iletip iletmediğini test etmek istiyor. Devrede bir pil, bir ampul ve bağlantı kabloları bulunmaktadır. Öğrenci, devrenin açık uçlarına sırasıyla aşağıdaki maddelerden hangisini bağladığında ampulün ışık vermesi beklenir?
A) Tahta çubuk
B) Cam bardak
C) Bakır tel
D) Plastik kaşık
Bu soruda, basit bir elektrik devresinin nasıl çalıştığını ve farklı maddelerin elektriği iletip iletmediğini anlamamız gerekiyor. Bir elektrik devresinde ampulün ışık vermesi için devrenin kapalı olması ve elektrik akımının kesintisiz bir yol izleyerek akması gerekir. Bu yolu tamamlayan maddelere iletken, akımı geçirmeyen maddelere ise yalıtkan denir.
- İletken maddeler: Elektrik akımını kolayca geçiren maddelerdir. Genellikle metaller (bakır, demir, alüminyum vb.) iyi iletkenlerdir.
- Yalıtkan maddeler: Elektrik akımını geçirmeyen veya çok zor geçiren maddelerdir. Tahta, cam, plastik, kauçuk gibi maddeler yalıtkandır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Tahta çubuk: Tahta, elektriği iletmeyen, yani bir yalıtkan maddedir. Devrenin açık uçlarına tahta çubuk bağlandığında, elektrik akımı tahta üzerinden geçemeyeceği için ampul ışık vermez.
- B) Cam bardak: Cam da elektriği iletmeyen, yalıtkan bir maddedir. Cam bardak bağlandığında ampul ışık vermez.
- C) Bakır tel: Bakır, metaller grubuna ait çok iyi bir elektrik iletkenidir. Elektrik kablolarının içinde de genellikle bakır kullanılır. Devrenin açık uçlarına bakır tel bağlandığında, elektrik akımı bakır tel üzerinden kolayca geçerek devreyi tamamlar ve ampul ışık verir.
- D) Plastik kaşık: Plastik, elektriği iletmeyen, yalıtkan bir maddedir. Plastik kaşık bağlandığında ampul ışık vermez.
Bu durumda, devreyi tamamlayarak ampulün ışık vermesini sağlayacak tek madde, elektriği ileten bakır teldir.
Cevap C seçeneğidir.
