Sevgili öğrenciler, bu soru sürtünme ile elektriklenme konusunu anlamamızı sağlıyor. Adım adım inceleyelim:
Bir cismin nötr olması, o cismin içinde eşit sayıda pozitif yüklü proton ve negatif yüklü elektron bulunduğu anlamına gelir. Yani net yükü sıfırdır.
Cisimler elektrikle yüklendiğinde, bu yüklenme genellikle elektronların hareketiyle olur. Atomun çekirdeğindeki protonlar çok sıkı bağlıdır ve sürtünme gibi olaylarda yer değiştirmezler. Ancak, atomun dış katmanlarındaki elektronlar daha serbest hareket edebilir ve bir cisimden diğerine geçebilir.
Bir cisim pozitif yükle yüklendiğinde, bu durum o cismin negatif yüklü elektronlarını kaybettiği anlamına gelir. Elektron kaybeden cisimde pozitif yüklü proton sayısı, negatif yüklü elektron sayısından fazla hale gelir ve cisim pozitif yüklenir.
Sorumuzda cam çubuğun ipek kumaşa sürtüldüğünde pozitif yüklendiği belirtiliyor. Yukarıdaki açıklamalarımıza göre, cam çubuğun pozitif yüklenebilmesi için elektron kaybetmesi gerekir. Bu elektronlar, cam çubuktan ayrılarak ipek kumaşa geçmiştir.
A) Cam çubuktan ipek kumaşa proton geçişi olmuştur. Yanlış. Protonlar atom çekirdeğinde bulunur ve sürtünme gibi olaylarda yer değiştirmezler.
B) İpek kumaştan cam çubuğa elektron geçişi olmuştur. Yanlış. Eğer ipek kumaştan cam çubuğa elektron geçişi olsaydı, cam çubuk elektron kazanacağı için negatif yükle yüklenirdi.
C) Cam çubuktan ipek kumaşa elektron geçişi olmuştur. Doğru. Cam çubuk elektron kaybederek pozitif yükle yüklenmiştir. Kaybettiği elektronlar da ipek kumaşa geçmiştir.
D) Hem cam çubuktan hem de ipek kumaştan proton geçişi olmuştur. Yanlış. Protonlar hareket etmez.
Bu nedenle, cam çubuk pozitif yüklendiğine göre, cam çubuktan ipek kumaşa elektron geçişi olmuştur.
Cevap C seçeneğidir.
