$1936$ yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye, Boğazlar üzerinde tam egemenlik hakkını yeniden kazanmıştır. Bu gelişme, Atatürk Dönemi Türk dış politikasının hangi ilkesiyle doğrudan ilişkilidir?
A) Halkçılık.
B) Milliyetçilik.
C) Laiklik.
D) Devletçilik.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu adım adım inceleyelim ve doğru cevaba birlikte ulaşalım:
- Soruyu Anlayalım: Soru, 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tam egemenlik hakkını yeniden kazanmasının, Atatürk Dönemi Türk dış politikasının hangi ilkesiyle doğrudan ilişkili olduğunu soruyor. Anahtar kelimeler: "tam egemenlik hakkı", "yeniden kazanma", "dış politika ilkesi".
- Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Önemi: Lozan Barış Antlaşması'nda Boğazlar'ın yönetimi uluslararası bir komisyona bırakılmış ve Boğazlar'ın her iki yakasında asker bulundurulması yasaklanmıştı. Bu durum, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki egemenliğini kısıtlıyordu. 1936 Montrö Sözleşmesi ile bu kısıtlamalar kaldırılmış, Boğazlar'ın yönetimi tamamen Türkiye'ye geçmiş ve Türkiye'nin Boğazlar'da asker bulundurma hakkı tanınmıştır. Bu, Türkiye'nin kendi toprakları üzerindeki tam bağımsızlığını ve kontrolünü sağlaması anlamına gelir.
- Atatürk İlkelerini Hatırlayalım:
- A) Halkçılık: Toplumda eşitliği, sosyal adaleti ve halkın refahını ön planda tutan bir ilkedir. Daha çok iç politika ve sosyal düzenlemelerle ilgilidir.
- B) Milliyetçilik: Milletin bağımsızlığını, egemenliğini, birliğini ve ulusal çıkarlarını her şeyin üzerinde tutan bir ilkedir. Ulusal onuru korumak, vatanın bütünlüğünü sağlamak ve ulusal bağımsızlığı güçlendirmek milliyetçiliğin temel hedeflerindendir. Dış politikada, ülkenin bağımsızlığını ve egemenliğini koruma, ulusal sınırları güvence altına alma gibi konularla doğrudan ilişkilidir.
- C) Laiklik: Devlet işleri ile din işlerinin birbirinden ayrılması, din ve vicdan özgürlüğünün sağlanması ilkesidir. Daha çok iç politika ve hukuk düzenlemeleriyle ilgilidir.
- D) Devletçilik: Ekonomik kalkınmada devletin öncü rol oynaması, büyük yatırımları ve temel sanayileri devlet eliyle gerçekleştirmesi ilkesidir. Daha çok ekonomik politikalarla ilgilidir.
- İlke ile Gelişmeyi İlişkilendirelim: Türkiye'nin Montrö Sözleşmesi ile Boğazlar üzerindeki "tam egemenlik hakkını yeniden kazanması", kendi toprakları üzerindeki uluslararası kısıtlamaları kaldırarak ulusal bağımsızlığını ve kontrolünü pekiştirmesidir. Bu durum, bir milletin kendi vatanı üzerindeki haklarını savunması, ulusal çıkarlarını koruması ve bağımsızlığını güçlendirmesi anlamına gelir. Bu hedefler, doğrudan Milliyetçilik ilkesiyle örtüşmektedir. Milliyetçilik, dış politikada ulusal bağımsızlığı ve egemenliği korumayı esas alır.
Bu nedenle, Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini yeniden kazanması, Atatürk Dönemi Türk dış politikasının Milliyetçilik ilkesiyle doğrudan ilişkilidir.
Cevap B seçeneğidir.
