10. sınıf edebiyat 2. dönem 2. yazılı 5. senaryo meb Test 2

"Nesillerin Mirası" temasını işleyen bir şiirde, "eski bir türkü, rüzgarın fısıltısıyla genç dağlara taşınır" dizesi yer almaktadır.

Bu dizedeki "eski bir türkü" ve "genç dağlar" ifadeleriyle şiirde hangi edebi sanatlar kullanılmıştır?

A) Tezat ve Abartma

B) Kişileştirme ve Tezat

C) Benzetme ve Konuşturma

D) Mübalağa ve Teşbih

E) İstiare ve Kinaye

• Sevgili öğrenciler, bu soruda bize verilen dizedeki edebi sanatları adım adım inceleyelim. Şiirde kullanılan ifadelerin anlam derinliklerini keşfetmek, edebi sanatları anlamanın en güzel yoludur.
• Dizemiz: "eski bir türkü, rüzgarın fısıltısıyla genç dağlara taşınır"
• Öncelikle "genç dağlar" ifadesini ele alalım. Dağlar cansız varlıklardır ve insana özgü "genç" olma özelliğine sahip olamazlar. Bir cansız varlığa veya soyut bir kavrama insan özelliği yüklenmesi sanatına **Kişileştirme (Teşhis)** denir. Burada dağlara "genç" denilerek kişileştirme yapılmıştır. Bu ifade, yeni nesilleri veya yeni oluşumları sembolize edebilir.
• Şimdi de "eski bir türkü" ve "genç dağlar" ifadeleri arasındaki ilişkiye bakalım. "Eski" kelimesi geçmişi, geleneği, tecrübeyi; "genç" kelimesi ise yeniliği, geleceği, tazeliği temsil eder. Birbirine zıt kavramların bir arada kullanılmasıyla anlamı güçlendirme sanatına **Tezat** denir. Burada "eski" ve "genç" kelimeleri arasında belirgin bir tezat (karşıtlık) bulunmaktadır. Bu tezat, geçmişten geleceğe aktarılan miras temasını vurgular.
• Bu durumda, "genç dağlar" ifadesinde **Kişileştirme** ve "eski" ile "genç" kavramları arasında da **Tezat** sanatları kullanılmıştır.
• Seçeneklere baktığımızda:
• A) Tezat ve Abartma: Tezat var ama Abartma (Mübalağa) temel sanat değildir.
• B) Kişileştirme ve Tezat: "Genç dağlar" için Kişileştirme, "eski" ve "genç" için Tezat. Bu seçenek doğru görünmektedir.
• C) Benzetme ve Konuşturma: Benzetme (Teşbih) veya Konuşturma (İntak) yoktur.
• D) Mübalağa ve Teşbih: Mübalağa (Abartma) veya Teşbih (Benzetme) temel sanatlar değildir.
• E) İstiare ve Kinaye: İstiare (Eğretileme) dolaylı olarak düşünülebilse de, Kişileştirme daha doğrudan ve belirgindir. Kinaye (İğneleme) yoktur.
• Bu analizler sonucunda, dizedeki edebi sanatların en doğru şekilde Kişileştirme ve Tezat olduğu anlaşılmaktadır.

Cevap B seçeneğidir.