12. sınıf edebiyat 2. dönem 2. yazılı 2. senaryo meb Test 1

"Modern yaşamın getirdiği hız ve karmaşa, bireyin iç dünyasında derin yaralar açmaktadır. İnsan, bir yandan küresel köyün getirdiği sınırsız bilgi akışına maruz kalırken, diğer yandan kendi benliğinden, köklerinden uzaklaşmaktadır. Bu durum, bireyi yalnızlığa, yabancılaşmaya ve anlamsızlık hissine sürüklemektedir. Oysa geleneksel toplum yapısında birey, daha sağlam sosyal bağlara sahipti ve aidiyet duygusu daha güçlüydü. Bu karşıtlık, günümüz insanının en temel sorunlarından biridir."

Bu deneme parçasının anlatımında, aşağıdaki anlatım biçimlerinden hangisi ağırlıklı olarak kullanılmıştır?

A) Öyküleyici anlatım

B) Betimleyici anlatım

C) Açıklayıcı anlatım

D) Tartışmacı anlatım

E) Coşku ve heyecana bağlı anlatım

• Bir deneme parçasının anlatım biçimini belirlerken, yazarın metni yazma amacına ve kullandığı dilin özelliklerine dikkat etmeliyiz.
• Verilen metin, modern yaşamın birey üzerindeki olumsuz etkilerini ele almaktadır. Metin, "Modern yaşamın getirdiği hız ve karmaşa, bireyin iç dünyasında derin yaralar açmaktadır" gibi bir iddia ile başlamaktadır.
• Ardından, bu iddianın nedenlerini ve sonuçlarını açıklamaktadır: "İnsan, bir yandan küresel köyün getirdiği sınırsız bilgi akışına maruz kalırken, diğer yandan kendi benliğinden, köklerinden uzaklaşmaktadır. Bu durum, bireyi yalnızlığa, yabancılaşmaya ve anlamsızlık hissine sürüklemektedir."
• Metin, bu durumu geleneksel toplum yapısıyla karşılaştırarak kendi tezini güçlendirmektedir: "Oysa geleneksel toplum yapısında birey, daha sağlam sosyal bağlara sahipti ve aidiyet duygusu daha güçlüydü."
• Son olarak, bu karşıtlığın günümüz insanının temel sorunlarından biri olduğunu vurgulayarak bir sonuca ulaşmaktadır.
• Bu özellikler incelendiğinde:
  • A) Öyküleyici anlatım: Bir olayın zaman ve mekan içinde, karakterler aracılığıyla anlatılmasıdır. Verilen metinde bir olay örgüsü veya karakterler yoktur.
  • B) Betimleyici anlatım: Varlıkların, nesnelerin, yerlerin veya durumların özelliklerini, okuyucunun zihninde canlandıracak şekilde ayrıntılı olarak anlatılmasıdır. Metinde bazı soyut durumlar anlatılsa da, temel amaç betimlemek değildir.
  • C) Açıklayıcı anlatım: Bir konuda bilgi vermek, bir kavramı veya olayı aydınlatmak amacıyla kullanılır. Metinde açıklama unsurları olsa da, yazar sadece bilgi vermekle kalmayıp, kendi görüşünü savunmakta ve okuyucuyu bu görüşe ikna etmeye çalışmaktadır.
  • D) Tartışmacı anlatım: Bir düşünceyi, tezi savunmak veya karşı çıkmak amacıyla kullanılır. Yazar, kendi görüşünü ortaya koyar, bu görüşü destekleyici kanıtlar veya karşılaştırmalar sunar ve okuyucuyu kendi düşüncesine inandırmaya çalışır. Verilen metin, modern yaşamın olumsuz etkileri üzerine bir tez ortaya koymakta, bunu geleneksel toplumla karşılaştırarak güçlendirmekte ve okuyucuyu bu konuda düşünmeye sevk etmektedir. Bu anlatım biçimi, metnin genel yapısına ve amacına en uygun olanıdır.
  • E) Coşku ve heyecana bağlı anlatım: Duyguların, heyecanların yoğun bir şekilde ifade edildiği, genellikle şiirlerde veya hitabetlerde görülen bir anlatım biçimidir. Metin, analitik ve ikna edici bir dille yazılmıştır, coşkulu veya heyecanlı bir ton taşımamaktadır.
• Bu analizler sonucunda, metnin modern yaşamın birey üzerindeki etkileri hakkında bir görüşü savunma ve okuyucuyu bu görüşe ikna etme amacı taşıdığı açıkça görülmektedir. Bu da tartışmacı anlatımın temel özelliğidir.

Cevap D seçeneğidir.