12. sınıf edebiyat 2. dönem 2. yazılı 2. senaryo meb Test 2

"İnsan, yaşamı boyunca karşılaştığı zorluklarla olgunlaşır. Tıpkı bir demircinin ateşte dövdüğü demiri çeliğe dönüştürmesi gibi, ruh da acılarla pişerek güçlenir. Güçlü rüzgarlara maruz kalan ağacın köklerinin daha derine inmesi gibi, insan da sıkıntılarla mücadele ettikçe hayata daha sıkı tutunur."

Bu parçada düşünceyi geliştirme yollarından hangisi ağırlıklı olarak kullanılmıştır?

A) Tanımlama

B) Örneklendirme

C) Karşılaştırma

D) Benzetme

E) Tanık gösterme

Sevgili öğrenciler, bu tür soruları çözerken metni dikkatlice okumak ve yazarın düşüncesini hangi yollarla güçlendirdiğini anlamak çok önemlidir. Şimdi bu parçayı adım adım inceleyelim:

• Metni Anlayalım: Parça, insanın zorluklarla olgunlaştığı ana fikrini savunuyor. Bu soyut fikri daha anlaşılır ve etkileyici kılmak için bazı örnekler kullanıyor.
• İlk Benzetme: "Tıpkı bir demircinin ateşte dövdüğü demiri çeliğe dönüştürmesi gibi, ruh da acılarla pişerek güçlenir." Burada, insan ruhunun acılarla güçlenmesi durumu, demirin ateşte dövülerek çeliğe dönüşmesine benzetilmiştir. "Tıpkı ... gibi" ifadesi, güçlü bir benzetme ipucudur.
• İkinci Benzetme: "Güçlü rüzgarlara maruz kalan ağacın köklerinin daha derine inmesi gibi, insan da sıkıntılarla mücadele ettikçe hayata daha sıkı tutunur." Burada da insanın sıkıntılarla hayata tutunması durumu, ağacın rüzgarla kök salmasına benzetilmiştir. Yine "... gibi" ifadesi kullanılmıştır.
• Seçenekleri Değerlendirelim:
  • A) Tanımlama: Tanımlama, bir kavramın ne olduğunu açıklamaktır. Metinde "insan nedir" veya "zorluk nedir" gibi bir tanım yapılmamıştır.
  • B) Örneklendirme: Örneklendirme, soyut bir düşünceyi somutlaştırmak için örnekler vermektir. Burada doğrudan örnekler verilmiyor, bir durum başka bir duruma benzetilerek açıklanıyor.
  • C) Karşılaştırma: Karşılaştırma, iki farklı varlık veya durum arasındaki benzerlik ve farklılıkları ortaya koymaktır. Metinde iki farklı şeyin özellikleri doğrudan karşılaştırılmıyor, bir durum başka bir durum aracılığıyla açıklanıyor.
  • D) Benzetme: Benzetme, aralarında ortak özellik bulunan iki farklı şeyden zayıf olanı güçlü olana benzeterek anlatımı güçlendirmektir. Metinde insan ruhunun güçlenmesi demirin çeliğe dönüşmesine, insanın hayata tutunması ise ağacın kök salmasına benzetilmiştir. Bu, metnin ana anlatım biçimidir.
  • E) Tanık gösterme: Tanık gösterme, bir düşünceyi desteklemek için uzman bir kişinin sözünü alıntılamaktır. Metinde herhangi bir alıntı veya uzman görüşü bulunmamaktadır.
• Sonuç: Parçada, insan yaşamındaki zorlukların etkileri, demirin çeliğe dönüşmesi ve ağacın kök salması gibi farklı ama benzer özellikler taşıyan durumlarla açıklanmıştır. Bu durum, düşünceyi geliştirme yollarından "benzetme"nin ağırlıklı olarak kullanıldığını gösterir.

Cevap D seçeneğidir.