Değişken değerliğe sahip metallerin oluşturduğu bileşikler adlandırılırken metalin değerliğinin Roma rakamı ile belirtilmesi gerekir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Demir (III) klorür bileşiğinin formülüdür?
A) $FeCl$
B) $FeCl_{2}$
C) $FeCl_{3}$
D) $Fe_{2}Cl$
E) $Fe_{3}Cl$
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, değişken değerliğe sahip metallerin oluşturduğu bileşiklerin adlandırılması ve formüllerinin yazılması konusunu pekiştireceğiz. Özellikle demir gibi birden fazla yükseltgenme basamağına sahip metaller için Roma rakamlarının ne anlama geldiğini anlamak çok önemlidir.
-
Adım 1: Bileşikteki İyonları Belirleyelim
Bileşiğin adı "Demir (III) klorür" olarak verilmiştir. Bu isim bize bileşiği oluşturan iyonlar hakkında önemli bilgiler verir:
- Demir (III): Roma rakamı (III), demir metalinin bu bileşikte $+3$ yüke sahip olduğunu gösterir. Yani, demir iyonu $Fe^{3+}$ şeklindedir.
- Klorür: Klor (Cl) halojen grubunda (7A grubu) yer alan bir elementtir ve genellikle $-1$ yüklü iyon oluşturur. Yani, klorür iyonu $Cl^{-}$ şeklindedir.
-
Adım 2: İyonları Nötr Bir Bileşik Oluşturacak Şekilde Birleştirelim
İyonik bileşikler elektriksel olarak nötrdür. Bu, bileşikteki toplam pozitif yükün toplam negatif yüke eşit olması gerektiği anlamına gelir.
- Elimizde bir $Fe^{3+}$ iyonu var (toplam pozitif yük: $+3$).
- Elimizde $Cl^{-}$ iyonları var (her biri $-1$ yüke sahip).
- $+3$ yüklü bir $Fe^{3+}$ iyonunu dengelemek için kaç tane $Cl^{-}$ iyonuna ihtiyacımız var? Her bir $Cl^{-}$ iyonu $-1$ yüke sahip olduğuna göre, $3 \times (-1) = -3$ toplam yük elde etmek için 3 adet $Cl^{-}$ iyonuna ihtiyacımız vardır.
-
Adım 3: Bileşiğin Formülünü Yazalım
Bileşiğin formülü yazılırken, önce katyonun (pozitif yüklü iyon) sembolü, ardından anyonun (negatif yüklü iyon) sembolü yazılır. Her bir iyonun kaç tane olduğunu gösteren sayılar (indisler) sağ alt köşeye yazılır. Eğer bir iyondan sadece bir tane varsa, "1" indisi yazılmaz.
- Bir adet $Fe^{3+}$ iyonu ve üç adet $Cl^{-}$ iyonu birleştiğinde, formül $Fe_1Cl_3$ olur.
- "1" indisi yazılmadığı için, bileşiğin formülü $FeCl_3$ şeklindedir.
-
Adım 4: Seçenekleri Kontrol Edelim
- A) $FeCl$: Bu, demir (I) klorür anlamına gelir ($Fe^{+}$ ve $Cl^{-}$).
- B) $FeCl_{2}$: Bu, demir (II) klorür anlamına gelir ($Fe^{2+}$ ve $2Cl^{-}$).
- C) $FeCl_{3}$: Bu, demir (III) klorür anlamına gelir ($Fe^{3+}$ ve $3Cl^{-}$). Bu, bizim bulduğumuz formülle eşleşiyor.
- D) $Fe_{2}Cl$: Bu formül, klorun $-1$ yüke sahip olduğu düşünüldüğünde, demirin $+1/2$ gibi bir yüke sahip olması gerektiğini gösterir ki bu mümkün değildir.
- E) $Fe_{3}Cl$: Bu formül de benzer şekilde, klorun $-1$ yüke sahip olduğu düşünüldüğünde, demirin $+1/3$ gibi bir yüke sahip olması gerektiğini gösterir ki bu da mümkün değildir.
Bu adımları takip ettiğimizde, Demir (III) klorür bileşiğinin doğru formülünün $FeCl_3$ olduğunu açıkça görmüş oluruz.
Cevap C seçeneğidir.
