Aşağıdaki kök iyonlar ve bu iyonların oluşturduğu bileşik isimlerinden hangisi HATALIDIR?
A) $SO_{4}^{2-}$ : Sülfat
B) $NO_{3}^{-}$ : Nitrat
C) $OH^{-}$ : Hidroksit
D) $PO_{4}^{3-}$ : Fosfit
E) $CO_{3}^{2-}$ : Karbonat
Sevgili öğrenciler, bu soruda kök iyonların (çok atomlu iyonlar) adlandırılmasıyla ilgili temel bilgimizi test ediyoruz. Kök iyonların doğru adlandırılması, kimyasal bileşikleri doğru bir şekilde isimlendirmek için çok önemlidir. Özellikle "-at" ve "-it" eklerinin kullanımına dikkat etmemiz gerekiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) $SO_{4}^{2-}$ : Sülfat
Bu eşleştirme doğrudur. $SO_{4}^{2-}$ iyonu "sülfat" olarak adlandırılır. Sülfat iyonu, kükürt ve oksijen atomlarından oluşan yaygın bir çok atomlu iyondur.
- B) $NO_{3}^{-}$ : Nitrat
Bu eşleştirme de doğrudur. $NO_{3}^{-}$ iyonu "nitrat" olarak adlandırılır. Nitrat iyonu, azot ve oksijen atomlarından oluşan önemli bir çok atomlu iyondur.
- C) $OH^{-}$ : Hidroksit
Bu eşleştirme doğrudur. $OH^{-}$ iyonu "hidroksit" olarak adlandırılır. Hidroksit iyonu, bir hidrojen ve bir oksijen atomundan oluşur ve bazların yapısında sıkça bulunur.
- D) $PO_{4}^{3-}$ : Fosfit
İşte hatalı eşleştirme buradadır! $PO_{4}^{3-}$ iyonu "fosfat" olarak adlandırılır. "Fosfit" iyonu ise $PO_{3}^{3-}$ formülüne sahiptir. Genellikle, aynı elementin oksijenle oluşturduğu çok atomlu iyonlarda, daha fazla oksijen içeren "-at" ekiyle (örneğin sülfat, nitrat, fosfat), daha az oksijen içeren ise "-it" ekiyle (örneğin sülfit, nitrit, fosfit) adlandırılır. Bu kurala göre, $PO_{4}^{3-}$ "fosfat" olmalıdır.
- E) $CO_{3}^{2-}$ : Karbonat
Bu eşleştirme doğrudur. $CO_{3}^{2-}$ iyonu "karbonat" olarak adlandırılır. Karbonat iyonu, karbon ve oksijen atomlarından oluşan yaygın bir çok atomlu iyondur.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, $PO_{4}^{3-}$ iyonunun "Fosfit" olarak adlandırılmasının hatalı olduğunu görmekteyiz. Doğrusu "Fosfat" olmalıdır.
Cevap D seçeneğidir.
