9. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı 2. senaryo Test 1

Bir laboratuvar ortamında, içinde bir miktar madde olduğu bilinen dört ayrı tüpe aşağıdaki ayraçlar eklenmiştir:

• 1. tüpe: İyot çözeltisi (Lugol)
• 2. tüpe: Biüret çözeltisi
• 3. tüpe: Sudan III çözeltisi
• 4. tüpe: Benedict çözeltisi (ısıtılarak)

Deney sonucunda sadece 1. tüpte mavi-mor renk değişimi, 3. tüpte ise kırmızı renk oluştuğu gözlenmiştir. Diğer tüplerde belirgin bir renk değişimi olmamıştır.
Buna göre başlangıçtaki madde örneği ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

A) Sadece protein içermektedir.

B) Nişasta ve yağ içermektedir.

C) Glikoz ve protein içermektedir.

D) Yalnızca indirgeyici şeker içermektedir.

E) Nişasta ve indirgeyici şeker içermektedir.

Bu soruda, bir laboratuvar deneyinde kullanılan ayraçlar ve gözlemlenen renk değişimleri aracılığıyla bir madde örneğinin içeriğini belirleyeceğiz. Her bir ayracın hangi maddeyi tespit etmek için kullanıldığını ve gözlemlenen sonuçların ne anlama geldiğini adım adım inceleyelim.

• 1. Tüp: İyot çözeltisi (Lugol) ve Mavi-Mor Renk Değişimi

  İyot çözeltisi (Lugol), nişasta varlığını tespit etmek için kullanılan bir ayraçtır. Eğer bir ortamda nişasta varsa, iyot çözeltisi ile temas ettiğinde mavi-mor veya lacivert bir renk alır. Deney sonucunda 1. tüpte mavi-mor renk değişimi gözlendiğine göre, başlangıçtaki madde örneği nişasta içermektedir.

• 2. Tüp: Biüret çözeltisi ve Renk Değişimi Olmaması

  Biüret çözeltisi, protein varlığını tespit etmek için kullanılır. Protein varsa mor veya pembe-mor bir renk oluşur. Deneyde 2. tüpte belirgin bir renk değişimi olmadığı belirtildiğine göre, başlangıçtaki madde örneği protein içermemektedir.

• 3. Tüp: Sudan III çözeltisi ve Kırmızı Renk Oluşumu

  Sudan III çözeltisi, yağ (lipit) varlığını tespit etmek için kullanılan özel bir boyadır. Eğer bir ortamda yağ varsa, Sudan III çözeltisi ile temas ettiğinde kırmızı veya turuncu-kırmızı bir renk alır. Deney sonucunda 3. tüpte kırmızı renk oluştuğu gözlendiğine göre, başlangıçtaki madde örneği yağ içermektedir.

• 4. Tüp: Benedict çözeltisi (ısıtılarak) ve Renk Değişimi Olmaması

  Benedict çözeltisi, indirgeyici şekerlerin (glikoz, fruktoz, maltoz gibi) varlığını tespit etmek için kullanılır ve bu testin gerçekleşmesi için ısıtma gereklidir. İndirgeyici şeker varsa, yeşil, sarı, turuncu veya kiremit kırmızısı gibi renkler oluşur. Deneyde 4. tüpte belirgin bir renk değişimi olmadığı belirtildiğine göre, başlangıçtaki madde örneği indirgeyici şeker içermemektedir.

Şimdi tüm bu bulguları bir araya getirelim:

• Madde örneği nişasta içermektedir (1. tüp).
• Madde örneği protein içermemektedir (2. tüp).
• Madde örneği yağ içermektedir (3. tüp).
• Madde örneği indirgeyici şeker içermemektedir (4. tüp).

Bu sonuçlara göre, başlangıçtaki madde örneği nişasta ve yağ içermektedir. Seçenekleri incelediğimizde:

• A) Sadece protein içermektedir. (Yanlış, protein yok)
• B) Nişasta ve yağ içermektedir. (Doğru)
• C) Glikoz ve protein içermektedir. (Yanlış, glikoz ve protein yok)
• D) Yalnızca indirgeyici şeker içermektedir. (Yanlış, indirgeyici şeker yok)
• E) Nişasta ve indirgeyici şeker içermektedir. (Yanlış, indirgeyici şeker yok)

Cevap B seçeneğidir.