9. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 3

Yağlar (lipitler), canlılar için enerji depolama, yapısal bileşen olma ve düzenleyici görevler üstlenme gibi çeşitli fonksiyonlara sahip organik bileşiklerdir.
Aşağıdakilerden hangisi lipitlerin genel özelliklerinden biri değildir?

A) Genellikle suda çözünmezler, ancak eter ve kloroform gibi organik çözücülerde iyi çözünürler.

B) Hücre zarının yapısına katılarak akışkanlık ve seçici geçirgenlik sağlarlar.

C) Yapılarında karbon, hidrojen ve oksijen elementlerini bulundururlar.

D) Polimer yapıda büyük moleküller olup monomerleri glikoz ve amino asitlerdir.

E) Vücutta ısı yalıtımı sağlayarak soğuktan korunmaya yardımcı olurlar.

Merhaba sevgili öğrenciler,

Lipitler, canlılar için hayati öneme sahip, çok yönlü organik bileşiklerdir. Bu soruda, lipitlerin genel özelliklerinden biri olmayanı bulmamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Genellikle suda çözünmezler, ancak eter ve kloroform gibi organik çözücülerde iyi çözünürler.

  Bu ifade doğrudur. Lipitler, apolar (kutupsuz) yapılarından dolayı suyu sevmeyen (hidrofobik) moleküllerdir ve bu nedenle suda çözünmezler. Ancak, eter, kloroform, benzen gibi apolar organik çözücülerde kolayca çözünürler. Bu, lipitlerin en temel fiziksel özelliklerinden biridir.

• B) Hücre zarının yapısına katılarak akışkanlık ve seçici geçirgenlik sağlarlar.

  Bu ifade doğrudur. Özellikle fosfolipitler, hücre zarının temel yapı taşlarıdır ve çift katlı bir tabaka oluştururlar. Bu yapı, hücre zarının akışkanlığını ve hangi maddelerin hücre içine girip çıkacağını kontrol eden seçici geçirgenlik özelliğini sağlar.

• C) Yapılarında karbon, hidrojen ve oksijen elementlerini bulundururlar.

  Bu ifade doğrudur. Tüm organik bileşikler gibi lipitler de temel olarak karbon (C), hidrojen (H) ve oksijen (O) elementlerinden oluşur. Bazı lipit türlerinde (örneğin fosfolipitlerde) fosfor (P) ve azot (N) gibi başka elementler de bulunabilir, ancak C, H, O temel elementlerdir.

• D) Polimer yapıda büyük moleküller olup monomerleri glikoz ve amino asitlerdir.

  Bu ifade yanlıştır. Polimerler, birçok küçük birimin (monomer) birleşmesiyle oluşan büyük moleküllerdir. Glikoz, karbonhidratların (polisakkaritler) monomeridir. Amino asitler ise proteinlerin monomeridir. Lipitler, genellikle polimer yapıda kabul edilmezler. Trigliseritler gibi bazı lipitler gliserol ve yağ asitlerinden oluşsa da, bunlar düzenli tekrarlayan monomer birimleri değildir ve lipitler, karbonhidratlar veya proteinler gibi "polimer" tanımına tam olarak uymazlar. Bu nedenle bu ifade lipitler için doğru bir özellik değildir.

• E) Vücutta ısı yalıtımı sağlayarak soğuktan korunmaya yardımcı olurlar.

  Bu ifade doğrudur. Yağ dokusu (adipoz doku), deri altında birikerek vücut için önemli bir ısı yalıtım tabakası oluşturur. Bu yağ tabakası, vücut ısısının dışarıya kaybını azaltarak soğuk havalarda vücudun korunmasına yardımcı olur.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, D seçeneğindeki ifade lipitlerin bir özelliği değildir. Bu ifade, karbonhidratlar ve proteinler gibi diğer makromoleküllerin yapısını tanımlamaktadır.

Cevap D seçeneğidir.