9. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 3

Canlı hücreler, prokaryot ve ökaryot olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Bu iki hücre tipi arasında temel yapısal farklılıklar bulunur.
Aşağıdakilerden hangisi prokaryot ve ökaryot hücreler arasındaki temel farklılıklardan biri değildir?

A) Prokaryot hücrelerde çekirdek zarı ve zarla çevrili organeller bulunmazken, ökaryot hücrelerde bulunur.

B) Prokaryot hücreler ökaryot hücrelere göre genellikle daha küçüktür.

C) Prokaryot hücrelerde DNA sitoplazmada serbest halde bulunurken, ökaryot hücrelerde çekirdek içinde yer alır.

D) Prokaryot hücrelerde ribozom bulunmazken, ökaryot hücrelerde ribozom bulunur.

E) Prokaryot hücreler bakteriler ve arkeleri içerirken, ökaryot hücreler protistler, mantarlar, bitkiler ve hayvanları içerir.

Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, canlıların temel yapı taşları olan prokaryot ve ökaryot hücreler arasındaki farkları anlamamız isteniyor. Özellikle, bu farklardan hangisinin temel bir farklılık OLMADIĞINI bulacağız. Yani, verilen seçeneklerden hangisi yanlış bir bilgi içeriyor veya aslında bir farklılık değil, ortak bir özellikmiş gibi gösteriliyor, onu tespit edeceğiz. Şimdi her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:

• A) Prokaryot hücrelerde çekirdek zarı ve zarla çevrili organeller bulunmazken, ökaryot hücrelerde bulunur.

  Bu ifade doğrudur ve prokaryot ile ökaryot hücreler arasındaki en temel farklardan biridir. Prokaryotlar (bakteriler ve arkeler) gerçek bir çekirdeğe sahip değildir ve mitokondri, endoplazmik retikulum, golgi aygıtı gibi zarla çevrili organelleri yoktur. Ökaryotlar (protistler, mantarlar, bitkiler, hayvanlar) ise hem çekirdek zarına hem de zarla çevrili birçok organele sahiptir.

• B) Prokaryot hücreler ökaryot hücrelere göre genellikle daha küçüktür.

  Bu ifade de doğrudur. Prokaryot hücreler genellikle 0.1-5 mikrometre boyutlarındayken, ökaryot hücreler genellikle 10-100 mikrometre boyutlarındadır. Bu da önemli bir boyutsal farklılıktır.

• C) Prokaryot hücrelerde DNA sitoplazmada serbest halde bulunurken, ökaryot hücrelerde çekirdek içinde yer alır.

  Bu ifade de doğrudur. Prokaryot hücrelerde genetik materyal (DNA) sitoplazmanın çekirdek benzeri bir bölgesinde (nükleoid) serbestçe bulunur. Ökaryot hücrelerde ise DNA, çekirdek zarı ile çevrili olan çekirdeğin içinde kromozomlar halinde düzenlenmiştir.

• D) Prokaryot hücrelerde ribozom bulunmazken, ökaryot hücrelerde ribozom bulunur.

  İşte bu ifade yanlıştır. Ribozomlar, protein sentezinin gerçekleştiği hücresel yapılardır ve tüm canlı hücrelerde (hem prokaryot hem de ökaryot) bulunmak zorundadır. Ribozomlar olmadan hiçbir hücre protein üretemez ve dolayısıyla yaşayamaz. Prokaryot ribozomları (70S) ökaryot ribozomlarından (80S) biraz daha küçük ve farklı yapıda olsa da, her iki hücre tipinde de ribozomlar mevcuttur. Dolayısıyla, "prokaryot hücrelerde ribozom bulunmaz" ifadesi hatalıdır ve bu seçenek, temel bir farklılık değildir, aksine yanlış bir iddiadır.

• E) Prokaryot hücreler bakteriler ve arkeleri içerirken, ökaryot hücreler protistler, mantarlar, bitkiler ve hayvanları içerir.

  Bu ifade doğrudur ve canlıların sınıflandırılmasında kullanılan temel bir ayrımdır. Bakteriler ve arkeler prokaryotik hücre yapısına sahipken, protistler, mantarlar, bitkiler ve hayvanlar ökaryotik hücre yapısına sahiptir.

Yukarıdaki analizlere göre, D seçeneğindeki ifade prokaryot ve ökaryot hücreler arasındaki temel farklılıklardan biri değildir, çünkü prokaryot hücrelerde de ribozom bulunur. Bu ifade yanlış bir bilgidir.

Cevap D seçeneğidir.