Bu soruda, bitki hücrelerinin hipotonik ortamlardaki davranışlarını anlamak için temel biyoloji bilgimizi kullanacağız. Haydi adım adım inceleyelim:
Hipotonik ortam, hücrenin içindeki çözelti yoğunluğundan daha düşük bir çözelti yoğunluğuna sahip olan ortam demektir. Yani, bu ortamda su konsantrasyonu hücrenin içine göre daha fazladır.
Su, her zaman daha yoğun olduğu yerden (daha az çözünen madde içeren yerden) daha az yoğun olduğu yere (daha çok çözünen madde içeren yere) doğru hareket etme eğilimindedir. Bu olaya ozmoz denir. Bitki hücresi hipotonik bir ortama konulduğunda, ortamdaki su hücrenin içine doğru hareket etmeye başlar.
Şimdi her bir seçeneği tek tek değerlendirelim:
A) Hücrenin su alarak şişmesi: Su hücre içine girdiği için hücrenin hacmi artar ve şişer. Bu beklenen bir durumdur.
B) Turgor basıncının artması: Hücre içine giren su, merkezi kofulu şişirir ve hücre zarı ile sitoplazmayı hücre duvarına doğru iter. Bu itme kuvveti, hücre duvarına uygulanan basınca turgor basıncı denir. Su girişi arttıkça turgor basıncı da artar. Bu da beklenen bir durumdur.
C) Hücre zarının hücre duvarına yaklaşması: Hücre su alıp şiştikçe, hücre zarı (hücre duvarının hemen içinde yer alır) dışarı doğru itilir ve hücre duvarına daha sıkı bir şekilde yapışır. Bu da beklenen bir durumdur.
D) Hücrenin hemolize uğraması: Hemoliz, genellikle hayvan hücrelerinin aşırı su alarak patlaması durumudur. Hayvan hücrelerinin aksine, bitki hücrelerinin dış kısmında sağlam ve esnek olmayan bir hücre duvarı bulunur. Bu hücre duvarı, hücrenin aşırı şişmesini ve patlamasını engeller. Bitki hücreleri su alıp turgor durumuna geçer ancak patlamazlar. Dolayısıyla, hemoliz bitki hücrelerinde gerçekleşmez.
E) Merkezi kofulun şişmesi: Bitki hücrelerinin büyük bir kısmını kaplayan merkezi koful, su depolama görevi görür. Hücre su aldığında, bu suyun büyük bir kısmı merkezi kofula dolar ve koful şişer. Bu da beklenen bir durumdur.
Bu analizlere göre, bitki hücresinin hipotonik ortamda hemolize uğraması beklenmez çünkü hücre duvarı onu patlamaktan korur.
Cevap D seçeneğidir.
