Sevgili öğrenciler, bu soruda fotosentez ve hücresel solunum arasındaki enerji ve madde döngüsünü anlamamız isteniyor. Her bir ifadeyi dikkatlice inceleyelim:
Fotosentez sürecinde bitkiler, algler ve bazı bakteriler güneş ışığı enerjisini kullanarak karbondioksit ($CO_2$) ve su ($H_2O$) gibi inorganik maddelerden glikoz gibi organik besinler üretirler. Bu, ışık enerjisinin kimyasal bağ enerjisine dönüştürülmesidir. Hücresel solunum ise canlı hücrelerde organik besin maddelerinin (glikoz gibi) parçalanarak hücrelerin kullanabileceği enerji birimi olan ATP'nin üretilmesi sürecidir. Bu süreçte besinlerdeki kimyasal bağ enerjisi ATP'ye dönüştürülür. Dolayısıyla, I. ifade tamamen doğrudur.
Fotosentezin ışığa bağımlı reaksiyonlarında su moleküllerinin parçalanması (fotoliz) sonucunda oksijen ($O_2$) gazı açığa çıkar. Aerobik (oksijenli) hücresel solunumun son aşaması olan elektron taşıma sisteminde, elektronlar bir dizi taşıyıcıdan geçtikten sonra en son olarak oksijen ($O_2$) tarafından alınır. Oksijen, bu elektronları ve protonları ($H^+$) alarak su ($H_2O$) oluşturur. Bu nedenle oksijen, aerobik solunumda son elektron alıcısıdır. Dolayısıyla, II. ifade de doğrudur.
Hücresel solunum sonucunda karbondioksit ($CO_2$) ve su ($H_2O$) açığa çıkar. Fotosentezde bu maddelerin kullanımı şöyledir:
- Karbondioksit ($CO_2$), fotosentezin ışıktan bağımsız reaksiyonlarında (Calvin döngüsü) kullanılarak organik besinlerin sentezlenmesinde rol oynar.
- Su ($H_2O$), fotosentezin ışığa bağımlı reaksiyonlarında elektron ve proton kaynağı olarak kullanılır ve oksijenin açığa çıkmasını sağlar.
İfade, hem $CO_2$ hem de $H_2O$'nun fotosentezin sadece ışığa bağımlı reaksiyonlarında kullanıldığını belirtmektedir. Ancak $CO_2$, ışığa bağımlı değil, ışıktan bağımsız reaksiyonlarda kullanılır. Bu nedenle, III. ifade yanlıştır.
Yukarıdaki değerlendirmelere göre, I ve II numaralı ifadeler doğrudur.
Cevap C seçeneğidir.
