12. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı 2. senaryo Test 2

Floemde besin taşınımını açıklayan basınç-akış hipotezine göre, aşağıdaki olayların gerçekleşme sırası nasıl olmalıdır?

• I. Sükrozun hedef (sink) hücrelere aktif taşıma ile boşaltılması.
• II. Ksilenden suyun osmozla kalburlu borulara geçmesi.
• III. Sükrozun kaynak (source) hücrelerden kalburlu borulara aktif taşıma ile yüklenmesi.
• IV. Kalburlu borulardaki turgor basıncının düşmesi.

A) III - II - I - IV

B) III - II - IV - I

C) II - III - I - IV

D) I - III - II - IV

E) IV - II - III - I

Merhaba sevgili öğrenciler!

Floemde besin taşınımını açıklayan basınç-akış hipotezi, bitkilerde besin maddelerinin (özellikle sükrozun) kaynaktan hedefe nasıl taşındığını mükemmel bir şekilde açıklar. Bu hipotezi adım adım inceleyerek, verilen olayların doğru sırasını bulalım:

• Adım 1: Kaynakta Sükroz Yüklemesi

  Besinlerin üretildiği veya depolandığı "kaynak" bölgelerde (örneğin yapraklar), sükroz aktif taşıma ile kalburlu borulara yüklenir. Bu, kalburlu boruların içindeki çözünen madde (sükroz) konsantrasyonunu artırır.

  Verilen olaylardan bu duruma karşılık gelen: III. Sükrozun kaynak (source) hücrelerden kalburlu borulara aktif taşıma ile yüklenmesi.

• Adım 2: Ksilenden Su Girişi

  Kalburlu borulardaki sükroz konsantrasyonunun artması, boruların su potansiyelini düşürür. Bu durumda, bitkinin su taşıma sistemi olan ksilendeki su, osmoz yoluyla yüksek su potansiyelinden (ksilem) düşük su potansiyeline (kalburlu borular) doğru hareket eder ve kalburlu borulara geçer.

  Verilen olaylardan bu duruma karşılık gelen: II. Ksilenden suyun osmozla kalburlu borulara geçmesi.

• Adım 3: Basınç Oluşumu ve Akış

  Kalburlu borulara su girişinin artması, boruların içinde yüksek bir turgor basıncı oluşturur. Bu yüksek basınç, floem özsuyunun kaynaktan hedefe doğru akmasını sağlar.

• Adım 4: Hedefte Sükroz Boşaltılması

  Besinlerin kullanılacağı veya depolanacağı "hedef" bölgelerde (örneğin kökler, meyveler), sükroz yine aktif taşıma ile kalburlu borulardan hedef hücrelere boşaltılır. Bu, hedef bölgedeki kalburlu boruların içindeki sükroz konsantrasyonunu düşürür.

  Verilen olaylardan bu duruma karşılık gelen: I. Sükrozun hedef (sink) hücrelere aktif taşıma ile boşaltılması.

• Adım 5: Kalburlu Borulardan Su Çıkışı ve Basınç Düşüşü

  Hedef hücrelere sükrozun boşaltılmasıyla kalburlu borulardaki çözünen madde konsantrasyonu azalır ve su potansiyeli artar. Bu durumda, su osmoz yoluyla kalburlu borulardan çıkarak tekrar ksileme veya çevre dokulara geçer.

  Verilen olaylardan bu duruma karşılık gelen: IV. Kalburlu borulardaki turgor basıncının düşmesi. (Çünkü suyun çıkmasıyla basınç azalır.)

Bu adımları bir araya getirdiğimizde, olayların doğru sırası şu şekilde olmalıdır:

1. Sükrozun kaynak hücrelerden kalburlu borulara aktif taşıma ile yüklenmesi (III)
2. Ksilenden suyun osmozla kalburlu borulara geçmesi (II)
3. Sükrozun hedef hücrelere aktif taşıma ile boşaltılması (I)
4. Kalburlu borulardaki turgor basıncının düşmesi (IV)

Bu sıralama III - II - I - IV şeklindedir.

Cevap A seçeneğidir.