Çiçekli bitkilerde gerçekleşen döllenme süreci sonrası oluşan yapılar ve bunların kromozom sayıları ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Zigot - $2n$
B) Endosperm - $3n$
C) Tohum taslağı (Ovül) - Tohum
D) Yumurtalık (Ovaryum) - Tohum
E) Embriyo - $2n$
Çiçekli bitkilerde gerçekleşen döllenme süreci, bitkinin üremesi için hayati öneme sahiptir ve "çift döllenme" olarak adlandırılan özel bir mekanizma içerir. Bu süreçte, iki ayrı döllenme olayı meydana gelir ve farklı yapılar oluşur. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek hangisinin yanlış olduğunu bulalım:
- A) Zigot - $2n$: Çift döllenme sırasında, polen tüpünden gelen iki sperm çekirdeğinden (erkek gamet, $n$) biri, yumurta hücresi (dişi gamet, $n$) ile birleşir. Bu birleşme sonucunda zigot oluşur. Yumurta hücresi $n$ kromozomlu, sperm çekirdeği $n$ kromozomlu olduğu için, oluşan zigot $n + n = 2n$ kromozomludur. Zigot, embriyoyu oluşturacak ilk hücredir. Bu eşleştirme doğrudur.
- B) Endosperm - $3n$: Çift döllenmenin ikinci olayı, diğer sperm çekirdeğinin ($n$) embriyo kesesindeki merkezi hücrenin polar çekirdekleri (genellikle $2n$) ile birleşmesidir. Bu birleşme sonucunda primer endosperm çekirdeği oluşur ve bu çekirdekten endosperm dokusu gelişir. Sperm çekirdeği $n$ kromozomlu, polar çekirdekler $2n$ kromozomlu olduğu için, oluşan endosperm $n + 2n = 3n$ kromozomludur. Endosperm, gelişen embriyo için besin deposu görevi görür. Bu eşleştirme doğrudur.
- C) Tohum taslağı (Ovül) - Tohum: Döllenme gerçekleştikten sonra, yumurtalık (ovaryum) içinde bulunan tohum taslağı (ovül), gelişerek tohumu oluşturur. Tohum, embriyoyu, endospermi ve tohum kabuğunu içerir. Bu eşleştirme, döllenme sonrası gerçekleşen doğru bir dönüşümü ifade eder. Bu eşleştirme doğrudur.
- D) Yumurtalık (Ovaryum) - Tohum: Döllenme gerçekleştikten sonra, yumurtalık (ovaryum) gelişerek meyveyi oluşturur. Meyvenin görevi, tohumları korumak ve yayılmasına yardımcı olmaktır. Tohumlar ise yumurtalığın içindeki tohum taslaklarından (ovüllerden) gelişir. Dolayısıyla, yumurtalık tohumu değil, meyveyi oluşturur. Bu eşleştirme yanlıştır.
- E) Embriyo - $2n$: Zigot ($2n$) mitoz bölünmeler geçirerek çok hücreli bir yapı olan embriyoyu oluşturur. Mitoz bölünmelerde kromozom sayısı değişmediği için, zigot $2n$ kromozomlu olduğundan, ondan gelişen embriyo da $2n$ kromozomludur. Embriyo, yeni bitkinin taslağını içerir. Bu eşleştirme doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, "Yumurtalık (Ovaryum) - Tohum" eşleştirmesi yanlıştır, çünkü yumurtalık meyveye dönüşür.
Cevap D seçeneğidir.
