Tohum dormansisi (uyku hali), tohumun uygun çevresel koşullar altında bile çimlenmemesi durumudur. Bu durum, bitkinin olumsuz koşullarda çimlenerek hayatta kalma şansını düşürmesini engellemek için evrimleşmiş bir adaptasyondur.
Aşağıdakilerden hangisi, tohum dormansisinin fizyolojik nedenlerinden biri değildir?
A) Tohum kabuğunun suya veya oksijene karşı geçirimsiz olması.
B) Embriyonun tam olarak gelişmemiş olması.
C) Tohumda çimlenmeyi engelleyen kimyasal inhibitörlerin (örneğin absisik asit) bulunması.
D) Tohumda çimlenmeyi teşvik eden hormonların (örneğin giberellin) düşük seviyelerde olması.
E) Tohumun yeterli ışık alamaması.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Tohum dormansisi, bitkilerin hayatta kalma stratejilerinden biridir ve tohumların uygun olmayan koşullarda çimlenmesini engelleyerek yavruların yaşam şansını artırır. Bu soruda, tohum dormansisinin fizyolojik nedenlerinden biri olmayanı bulmamız isteniyor. Hadi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Tohum kabuğunun suya veya oksijene karşı geçirimsiz olması: Bu, tohum dormansisinin önemli bir fizyolojik nedenidir. Sert ve geçirimsiz bir tohum kabuğu, suyun embriyoya ulaşmasını veya oksijenin solunum için içeri girmesini engelleyerek çimlenmeyi durdurur. Bu, tohumun iç yapısıyla ilgili bir durumdur.
- B) Embriyonun tam olarak gelişmemiş olması: Bazı tohumlar, ana bitkiden ayrıldıklarında embriyoları henüz tam olgunlaşmamıştır. Bu durumda, embriyonun çimlenmeye hazır hale gelmesi için ek bir gelişim süresine (olgunlaşma) ihtiyacı vardır. Bu da tohumun içsel, fizyolojik bir durumudur.
- C) Tohumda çimlenmeyi engelleyen kimyasal inhibitörlerin (örneğin absisik asit) bulunması: Tohumların içinde absisik asit (ABA) gibi çimlenmeyi baskılayan kimyasal maddeler bulunabilir. Bu inhibitörler, tohumun uygun koşullar oluşana kadar uyku halinde kalmasını sağlar. Bu, tohumun kimyasal yapısıyla ilgili fizyolojik bir nedendir.
- D) Tohumda çimlenmeyi teşvik eden hormonların (örneğin giberellin) düşük seviyelerde olması: Giberellin (GA) gibi hormonlar çimlenmeyi teşvik eder. Eğer tohumda bu hormonların seviyesi düşükse veya inhibitörlere oranla yetersizse, çimlenme gerçekleşmez. Bu da tohumun hormonal dengesiyle ilgili fizyolojik bir durumdur.
- E) Tohumun yeterli ışık alamaması: Işık, bazı tohum türleri için çimlenmeyi tetikleyen veya engelleyen bir çevresel faktördür. Ancak, tohumun yeterli ışık alamaması, tohumun *içsel* bir fizyolojik dormansi nedeni değil, *dışsal* bir çevresel koşulun eksikliğidir. Dormansi, uygun çevresel koşullar altında bile çimlenmeme durumudur. Eğer bir tohum sadece ışık eksikliği nedeniyle çimlenmiyorsa, bu onun fizyolojik olarak dormant olduğu anlamına gelmez; sadece bir çevresel gereksiniminin karşılanmadığı anlamına gelir. Diğer seçenekler, tohumun kendi iç yapısı, kimyasal bileşimi veya gelişim durumu ile ilgili nedenlerdir.
Bu nedenle, tohumun yeterli ışık alamaması, tohum dormansisinin fizyolojik bir nedeni değil, bir çevresel faktördür.
Cevap E seçeneğidir.
