12. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı 4. senaryo meb Test 1

Tohum çimlenmesi, bitkinin yaşam döngüsünde yeni bir bireyin ortaya çıktığı kritik bir süreçtir. Bu süreç, tohumun uygun çevresel koşullarla karşılaşması durumunda başlar ve bir dizi fizyolojik olayı içerir.

Tohum çimlenmesi süreci ve etki eden faktörlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Çimlenme sırasında tohumun su alması (imbibisyon) ile başlar ve metabolik aktivite artar.

B) Çimlenme için genellikle uygun sıcaklık, yeterli su ve oksijen gereklidir.

C) Işık, tüm tohumlar için çimlenmeyi teşvik eden zorunlu bir faktördür.

D) Besin maddeleri (nişasta, yağ, protein) embriyo tarafından kullanılmak üzere depolanır ve çimlenme sırasında hidroliz edilir.

E) Tohum dormansisi, çimlenmeyi engelleyen bir durum olup, uygun olmayan koşullarda tohumun hayatta kalmasını sağlar.

Tohum çimlenmesi, bitkilerin yaşam döngüsünde yeni bir başlangıcı temsil eden hayati bir süreçtir. Bu süreci ve onu etkileyen faktörleri doğru anlamak, bitki biyolojisinin temelini oluşturur. Şimdi, verilen ifadeleri adım adım inceleyelim ve hangisinin yanlış olduğunu bulalım:

• A) Çimlenme sırasında tohumun su alması (imbibisyon) ile başlar ve metabolik aktivite artar.

  Bu ifade doğrudur. Çimlenmenin ilk ve en önemli adımı, tohumun çevreden su almasıdır. Bu olaya "imbibisyon" denir. Su alımıyla birlikte tohum şişer, tohum kabuğu yumuşar ve tohum içindeki enzimler aktifleşerek metabolik faaliyetler hızlanır. Bu, embriyonun büyümesi için gerekli enerjinin ve yapı taşlarının üretilmeye başlandığı anlamına gelir.

• B) Çimlenme için genellikle uygun sıcaklık, yeterli su ve oksijen gereklidir.

  Bu ifade de doğrudur. Çimlenme için üç temel çevresel faktör vardır:

  • Yeterli Su: Imbibisyon ve metabolik aktivite için olmazsa olmazdır.
  • Uygun Sıcaklık: Her bitki türünün çimlenmesi için belirli bir optimum sıcaklık aralığı vardır. Enzimlerin en verimli çalıştığı sıcaklık bu aralıktadır.
  • Oksijen: Tohumun solunum yapması ve enerji üretmesi için oksijene ihtiyacı vardır. Bu enerji, embriyonun büyümesi ve gelişmesi için kullanılır.
  Bu üç faktörün eksikliği veya uygunsuzluğu çimlenmeyi engeller.

• C) Işık, tüm tohumlar için çimlenmeyi teşvik eden zorunlu bir faktördür.

  Bu ifade yanlıştır. Işık, bazı tohumlar için çimlenmeyi teşvik edebilir (pozitif fotoblastik tohumlar, örneğin marul tohumu), bazı tohumlar için çimlenmeyi engelleyebilir (negatif fotoblastik tohumlar, örneğin soğan tohumu) ve birçok tohum için ise çimlenme üzerinde hiçbir etkisi olmayabilir (nötr tohumlar). Dolayısıyla, ışığın "tüm tohumlar için zorunlu" ve "teşvik edici" olduğunu söylemek genelleme hatasıdır ve yanlıştır.

• D) Besin maddeleri (nişasta, yağ, protein) embriyo tarafından kullanılmak üzere depolanır ve çimlenme sırasında hidroliz edilir.

  Bu ifade doğrudur. Tohumun içinde, embriyonun ilk büyüme aşamalarında kullanacağı besin maddeleri (karbonhidratlar, yağlar ve proteinler) depolanır. Çimlenme sırasında bu büyük moleküller, enzimler aracılığıyla daha küçük ve kullanılabilir moleküllere (örneğin, nişasta glikoza, protein amino asitlere, yağlar yağ asitleri ve gliserole) parçalanır. Bu sürece "hidroliz" denir ve embriyonun enerji ve yapısal ihtiyaçlarını karşılar.

• E) Tohum dormansisi, çimlenmeyi engelleyen bir durum olup, uygun olmayan koşullarda tohumun hayatta kalmasını sağlar.

  Bu ifade doğrudur. Tohum dormansisi (uyku hali), tohumun uygun çevresel koşullar mevcut olsa bile çimlenmemesi durumudur. Bu, tohumun olumsuz hava koşulları, kuraklık veya diğer stres faktörleri gibi uygun olmayan zamanlarda çimlenmesini önleyen adaptif bir mekanizmadır. Dormansi, tohumun hayatta kalma şansını artırır ve uygun koşullar oluştuğunda çimlenmesini sağlar.

Yukarıdaki analizlere göre, ışığın tüm tohumlar için çimlenmeyi teşvik eden zorunlu bir faktör olduğu ifadesi yanlıştır.

Cevap C seçeneğidir.