9. sınıf coğrafya 2. dönem 2. yazılı 2. senaryo Test 2

Aşağıdakilerden hangisi, oluşum kökeni itibarıyla "beşerî kökenli afetler" grubuna dahil edilebilir?

A) Orman yangını (insan kaynaklı)

B) Kasırga

C) Kuraklık

D) Volkanik patlama

E) Buzul erimesi

Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle "beşerî kökenli afetler" kavramını iyi anlamamız gerekiyor. Haydi adım adım inceleyelim:

• Beşerî Kökenli Afetler Nedir?

  Beşerî kökenli afetler, doğal süreçler yerine doğrudan insan faaliyetleri, hataları, ihmalleri veya teknolojik arızalar sonucunda ortaya çıkan felaketlerdir. Yani, kökeninde insan etkisi yatan olaylardır.

• Seçenekleri İnceleyelim:
  • A) Orman yangını (insan kaynaklı): Seçenekte de belirtildiği gibi, "insan kaynaklı" ifadesi, bu yangının doğrudan insan hatası (piknik ateşi, sigara izmariti vb.) veya kasıtlı eylemler sonucunda çıktığını gösterir. Bu durum, tanımımıza birebir uymaktadır.
  • B) Kasırga: Kasırgalar, atmosferik basınç farkları ve okyanus sularının ısınması gibi doğal meteorolojik süreçler sonucunda oluşan şiddetli fırtınalardır. Kökeni tamamen doğaldır.
  • C) Kuraklık: Kuraklık, bir bölgede uzun süre boyunca yağışların normal seviyenin altında kalmasıyla ortaya çıkan doğal bir iklim olayıdır. İnsan faaliyetleri (aşırı su kullanımı, ormansızlaşma) kuraklığın etkilerini artırabilse de, olayın temel nedeni doğal iklimsel döngülerdir.
  • D) Volkanik patlama: Volkanik patlamalar, Dünya'nın iç yapısındaki jeolojik hareketler ve magmanın yüzeye çıkması sonucunda meydana gelen doğal olaylardır. Kökeni tamamen doğaldır.
  • E) Buzul erimesi: Buzul erimesi, küresel ısınma ile hızlanan doğal bir süreçtir. Küresel ısınmanın temelinde insan kaynaklı sera gazı emisyonları olsa da, buzul erimesi olayı doğrudan bir insan eylemi değil, iklim sistemindeki doğal bir tepkidir. Afetin kendisi (erime) doğal bir süreçtir, ancak hızlanmasında insan etkisi vardır. Ancak "oluşum kökeni" olarak doğrudan insan eylemi değildir. Orman yangını gibi doğrudan bir "insan kaynaklı" olay değildir.
• Sonuç:

  Yukarıdaki incelemelerden de anlaşıldığı gibi, doğrudan insan eylemi veya ihmali sonucunda ortaya çıkan afet, "orman yangını (insan kaynaklı)" seçeneğidir. Diğer seçenekler ise temel olarak doğal süreçlerin bir sonucudur.

Cevap A seçeneğidir.