$16$. yüzyıldan itibaren Avrupa'da yaygınlaşan merkantilizm politikası, devletlerin zenginliğini değerli madenlerin (altın, gümüş) miktarıyla ölçen bir ekonomik doktrindir. Bu politikaların sömürgecilik faaliyetleriyle ilişkisi düşünüldüğünde, merkantilizmin temel amacı aşağıdakilerden hangisi olarak gösterilebilir?
A) Sömürgelerde sanayi üretimini teşvik etmek
B) Milli ekonomiyi serbest ticaret ilkelerine göre düzenlemek
C] Dış ticarette ihracatı artırıp ithalatı kısıtlayarak değerli maden birikimini sağlamak
[D] Sömürge halklarının refah seviyesini yükseltmek
[E] Sömürgelerin siyasi bağımsızlığını desteklemek
[CORRECT] C
[SOLUTION]
Merkantilizm, bir ülkenin zenginliğini elindeki değerli maden miktarıyla ölçer. Bu doktrine göre devletler, dış ticarette ihracatı artırıp ithalatı kısıtlayarak kendi ülkelerine daha fazla altın ve gümüş çekmeyi amaçlamıştır. Bu amaç doğrultusunda sömürgeler, ana ülkeye hammadde sağlayan ve ana ülkenin mamul ürünlerini satın alan pazarlar olarak görülmüş, böylece ana ülkenin değerli maden birikimi artırılmaya çalışılmıştır.
[Q_END]
D) Sömürge halklarının refah seviyesini yükseltmek
E) Sömürgelerin siyasi bağımsızlığını desteklemek
Merhaba sevgili öğrenciler,
Merkantilizm, 16. yüzyıldan itibaren Avrupa'da yaygınlaşan ve devletlerin zenginliğini sahip oldukları değerli maden (altın, gümüş) miktarıyla ölçen bir ekonomik sistemdir. Bu sistemin temel mantığını ve sömürgecilikle olan ilişkisini anlamak için seçenekleri dikkatlice inceleyelim:
- Merkantilizmin Temel Amacı: Soruda belirtildiği gibi, merkantilizm bir devletin zenginliğini elindeki değerli maden miktarıyla ölçer. Bu durumda, bir devletin daha zengin olabilmesi için ülkeye giren değerli maden miktarını artırması ve çıkan değerli maden miktarını azaltması gerekir. Bu, dış ticarette ihracatı artırıp ithalatı kısıtlayarak sağlanır.
- A) Sömürgelerde sanayi üretimini teşvik etmek: Merkantilist politikalar, ana ülkenin kendi sanayisini korumayı ve geliştirmeyi hedeflerdi. Sömürgelerin sanayi üretimi yapması, ana ülkenin mamul ürünlerini satacağı pazarları kısıtlayacağı ve ana ülkeye rakip olacağı için istenmezdi. Sömürgeler genellikle hammadde kaynağı ve mamul ürün pazarı olarak görülürdü. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) Milli ekonomiyi serbest ticaret ilkelerine göre düzenlemek: Merkantilizm, devletin ekonomiye yoğun müdahalesini, korumacılığı ve ticareti kısıtlamayı savunan bir sistemdir. Serbest ticaret ise devlet müdahalesinin en aza indirildiği, gümrük vergileri ve kısıtlamaların olmadığı bir ekonomik yaklaşımdır. Bu iki ilke birbirine zıttır. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır.
- C) Dış ticarette ihracatı artırıp ithalatı kısıtlayarak değerli maden birikimini sağlamak: Bu ifade, merkantilizmin tam tanımı ve temel amacıdır. Bir ülkenin değerli maden birikimini artırması için dışarıya daha fazla mal satması (ihracat) ve dışarıdan daha az mal alması (ithalatı kısıtlama) gerekir. Böylece ticaret fazlası verilir ve ülkeye altın-gümüş girişi sağlanır. Sömürgeler de bu amaca hizmet ederdi; ana ülkeye ucuz hammadde sağlar ve ana ülkenin pahalı mamul ürünlerini satın alırdı. Bu nedenle C seçeneği doğrudur.
- D) Sömürge halklarının refah seviyesini yükseltmek: Merkantilist sömürgecilik, sömürge halklarının refahını değil, ana ülkenin zenginliğini ve gücünü artırmayı amaçlardı. Sömürgelerdeki kaynaklar ve iş gücü, ana ülkenin çıkarları doğrultusunda kullanılırdı. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
- E) Sömürgelerin siyasi bağımsızlığını desteklemek: Sömürgecilik, sömürgelerin ana ülkeye bağımlılığını ve kontrol altında tutulmasını gerektirir. Siyasi bağımsızlık, ana ülkenin sömürgeler üzerindeki ekonomik ve siyasi kontrolünü kaybetmesi anlamına geleceği için merkantilist politikalarla çelişir. Bu nedenle E seçeneği yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, merkantilizmin temel amacının dış ticarette ihracatı artırıp ithalatı kısıtlayarak değerli maden birikimini sağlamak olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
