Osmanlı Devleti'nde Lale Devri ($1718-1730$), Batı'ya açılma ve yenilik hareketlerinin başladığı bir dönem olarak bilinir. Bu dönemde sanat ve kültür alanında yaşanan gelişmeler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) İlk Türk matbaasının kurulması
B) İtfaiye teşkilatının (Tulumbacılar Ocağı) kurulması
C) Doğu klasikleri ve Batı eserlerinin Türkçeye çevrilmesi
D) Barok ve Rokoko tarzında mimari eserlerin inşası
E) Avrupa'ya sürekli elçiliklerin gönderilmesi
Merhaba sevgili öğrenciler,
Osmanlı Devleti'nde Lale Devri ($1718-1730$), Batı'ya açılma ve yenilik hareketlerinin başladığı, özellikle sanat ve kültür alanında önemli değişimlerin yaşandığı bir dönemdir. Sorumuz, bu dönemde yaşanan gelişmelerden hangisinin yer almadığını bulmamızı istiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İlk Türk matbaasının kurulması: Bu, Lale Devri'nin en önemli kültürel gelişmelerinden biridir. İbrahim Müteferrika ve Said Efendi tarafından $1727$ yılında kurulan bu matbaa, Osmanlı'da basılı eserlerin yaygınlaşmasına öncülük etmiştir. Dolayısıyla bu seçenek Lale Devri'nde yaşanan bir gelişmedir.
- B) İtfaiye teşkilatının (Tulumbacılar Ocağı) kurulması: $1720$ yılında Gerçek Davud Ağa tarafından kurulan Tulumbacılar Ocağı, modern anlamda ilk itfaiye teşkilatı olarak kabul edilir. Bu da Lale Devri'nin Batı'dan etkilenerek yapılan yeniliklerinden biridir.
- C) Doğu klasikleri ve Batı eserlerinin Türkçeye çevrilmesi: Lale Devri'nde Batı'ya olan ilgi artmış, bu da Batı dillerinden çeviri faaliyetlerinin hız kazanmasına neden olmuştur. Aynı zamanda Doğu klasiklerine de ilgi devam etmiştir. Bu da dönemin kültürel canlılığını gösteren bir gelişmedir.
- D) Barok ve Rokoko tarzında mimari eserlerin inşası: Lale Devri, Osmanlı mimarisinde Batı etkilerinin (özellikle Barok ve Rokoko) görülmeye başlandığı ilk dönemdir. Sadabad Kasrı gibi yapılar bu tarzın ilk örneklerini taşır. Bu tarzın tam anlamıyla yaygınlaşması daha sonraki dönemlerde olsa da, başlangıcı ve ilk etkileşimleri Lale Devri'ne denk gelir. Dolayısıyla bu da Lale Devri'nde yaşanan bir gelişmedir.
- E) Avrupa'ya sürekli elçiliklerin gönderilmesi: Lale Devri'nde Avrupa'ya (özellikle Paris ve Viyana'ya) elçiler gönderilmiştir (örneğin Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi). Ancak bu elçilikler, Batı'yı tanımak, gözlem yapmak ve rapor hazırlamak amacıyla gönderilen geçici elçiliklerdir. Avrupa başkentlerine sürekli elçiliklerin kurulması, çok daha sonra, III. Selim dönemi ($1789-1807$) ve sonrasında gerçekleşen bir yeniliktir. Bu nedenle, "sürekli elçiliklerin gönderilmesi" ifadesi Lale Devri için doğru değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Lale Devri'nde sanat ve kültür alanında yaşanan gelişmeler arasında yer almayan seçenek E'dir.
Cevap E seçeneğidir.
