$1982$ Anayasası'na göre, aşağıdakilerden hangisi değiştirilemeyecek ve değiştirilmesi teklif edilemeyecek hükümler arasında yer almaz?
A) Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu
B) Cumhuriyetin nitelikleri
C) Devletin bütünlüğü, resmi dili, bayrağı ve milli marşı
D) Başkentin Ankara olduğu
E) Milletvekili seçilme yeterliliği
Sevgili öğrenciler, bu soru 1982 Anayasası'nın temel ve değiştirilemez hükümlerini anlamamızı gerektiriyor. Anayasamızın bazı maddeleri, devletin varlığı ve temel nitelikleri açısından o kadar önemlidir ki, bunların değiştirilmesi veya değiştirilmesinin teklif edilmesi dahi yasaklanmıştır. Bu hükümler, Anayasa'nın 4. maddesinde belirtilmiştir.
- Anayasa'nın 4. maddesi ne diyor? Anayasa'nın 4. maddesi, "Anayasa'nın 1. maddesindeki Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hakkındaki hüküm ile, 2. maddesindeki Cumhuriyetin nitelikleri ve 3. maddesi hükümleri değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez." der. Bu madde, hangi hükümlerin dokunulmaz olduğunu açıkça belirtir.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu: Bu, Anayasa'nın 1. maddesinde yer alır. Anayasa'nın 4. maddesi gereği, 1. madde değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez. Dolayısıyla bu, değiştirilemez hükümler arasındadır.
- B) Cumhuriyetin nitelikleri: Bu, Anayasa'nın 2. maddesinde yer alır (demokratik, laik, sosyal hukuk devleti vb.). Anayasa'nın 4. maddesi gereği, 2. madde değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez. Dolayısıyla bu da, değiştirilemez hükümler arasındadır.
- C) Devletin bütünlüğü, resmi dili, bayrağı ve milli marşı: Bu hükümler, Anayasa'nın 3. maddesinde yer alır (Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir. Bayrağı, şekli kanununda belirtilen, beyaz ay yıldızlı al bayraktır. Milli marşı İstiklal Marşı'dır.). Anayasa'nın 4. maddesi gereği, 3. madde değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez. Dolayısıyla bu da, değiştirilemez hükümler arasındadır.
- D) Başkentin Ankara olduğu: Bu hüküm de Anayasa'nın 3. maddesinde yer alır ("Başkenti Ankara'dır."). Anayasa'nın 4. maddesi gereği, 3. madde değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez. Dolayısıyla bu da, değiştirilemez hükümler arasındadır.
- E) Milletvekili seçilme yeterliliği: Milletvekili seçilme yeterliliği (yaş, eğitim, askerlik durumu, suç kaydı vb. şartlar) Anayasa'nın 76. maddesinde düzenlenmiştir. Bu madde, Anayasa'nın 1., 2. veya 3. maddeleri arasında yer almaz. Dolayısıyla, Anayasa'nın 4. maddesi kapsamına girmez. Milletvekili seçilme yeterliliği ile ilgili hükümler, Anayasa'nın diğer maddeleri gibi, Anayasa'da öngörülen usullere uygun olarak (belli çoğunluklarla ve bazen halkoylaması ile) değiştirilebilir. Bu hükümler, değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez nitelikte değildir.
Bu durumda, değiştirilemeyecek ve değiştirilmesi teklif edilemeyecek hükümler arasında yer almayan seçenek, E seçeneğidir.
Cevap E seçeneğidir.
