Divan edebiyatında 'şarkı' nazım biçiminin en önemli temsilcisi olan, Lale Devri'nin zevk ve eğlence anlayışını şiirlerine yansıtan, İstanbul Türkçesini başarıyla kullanan şair aşağıdakilerden hangisidir?
A) Nef'î
B) Nedim
C) Nâbî
D) Şeyhülislam Yahya
E) Hayâlî
Sevgili öğrenciler, bu soruda Divan edebiyatının önemli bir dönemini ve bu dönemin öne çıkan bir şairini tanımamızı sağlayan ipuçları verilmiş. Gelin, bu ipuçlarını adım adım inceleyelim:
- "Şarkı nazım biçiminin en önemli temsilcisi": Divan edebiyatında şarkı, bestelenmek amacıyla yazılan, genellikle aşk, güzellik, eğlence gibi konuları işleyen, nakaratlı bir nazım biçimidir. Bu formun en usta ismi, akla ilk gelen şairdir.
- "Lale Devri'nin zevk ve eğlence anlayışını şiirlerine yansıtan": Lale Devri (18. yüzyıl), Osmanlı İmparatorluğu'nda barış, refah ve Batı'ya açılma çabalarının yaşandığı, saray ve çevresinde zevk, eğlence, lüks ve estetiğin ön plana çıktığı bir dönemdir. Bu dönemin coşkusunu, günlük yaşamını, İstanbul'un güzelliklerini şiirine taşıyan bir şair aranıyor.
- "İstanbul Türkçesini başarıyla kullanan": Divan edebiyatında genellikle ağır ve Arapça-Farsça kelimelerle yüklü bir dil kullanılırken, bazı şairler halkın konuştuğu dile daha yakın, sade ve akıcı bir İstanbul Türkçesini tercih etmişlerdir. Bu şair de onlardan biridir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Nef'î: 17. yüzyılın önemli kaside ve hiciv şairidir. Şarkı nazım biçimiyle veya Lale Devri'yle özdeşleşmemiştir.
- B) Nedim: Tam da aradığımız şairdir! 18. yüzyıl Lale Devri'nin en büyük temsilcisidir. Şiirlerinde İstanbul'un güzelliklerini, eğlence hayatını, zevk ve neşe anlayışını coşkulu bir dille anlatmıştır. Divan edebiyatında şarkı nazım biçiminin en başarılı ve en çok tanınan ismidir. Ayrıca, dönemin İstanbul Türkçesini şiirine başarıyla yansıtmıştır.
- C) Nâbî: 17. yüzyılın hikemî (didaktik, öğretici) şiirleriyle tanınan önemli bir şairidir. Lale Devri'nin eğlence anlayışından uzaktır.
- D) Şeyhülislam Yahya: 17. yüzyılın gazel şairlerinden biridir. Şarkı nazım biçimiyle veya Lale Devri'yle özdeşleşmemiştir.
- E) Hayâlî: 16. yüzyılın önemli gazel şairlerinden biridir. Lale Devri'nden çok önce yaşamıştır.
Verilen tüm özellikler, Divan edebiyatının coşkulu ve yenilikçi şairi Nedim'i işaret etmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
