Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu doğru bir şekilde çözmek için, verilen organel özelliklerini dikkatlice incelememiz ve seçeneklerdeki organellerin bu özelliklere uyup uymadığını kontrol etmemiz gerekiyor. Soru bizden şu özellikleri taşıyan organeli bulmamızı istiyor:
- Tüm canlı hücrelerde ortak olarak bulunmalı.
- Zarsız olmalı (yani etrafında bir zar bulunmamalı).
- Protein sentezinden sorumlu olmalı.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Ribozom:
- Tüm canlı hücrelerde ortak mı? Evet, prokaryot (bakteri gibi) ve ökaryot (hayvan, bitki, mantar gibi) tüm canlı hücrelerde bulunur. Bu, ribozomun evrensel bir organel olduğunu gösterir.
- Zarsız mı? Evet, ribozomlar protein ve ribozomal RNA'dan (rRNA) oluşan zarsız yapılardır.
- Protein sentezinden mi sorumlu? Evet, ribozomların temel görevi, genetik bilgiyi (mRNA) okuyarak amino asitleri birleştirip proteinleri üretmektir.
- Gördüğümüz gibi, ribozom tüm bu üç özelliği de taşımaktadır.
- B) Sentrozom:
- Tüm canlı hücrelerde ortak mı? Hayır, sentrozomlar genellikle hayvan hücrelerinde ve bazı ilkel bitki hücrelerinde bulunur. Gelişmiş bitki hücrelerinde ve prokaryotlarda bulunmaz.
- Zarsız mı? Evet, zarsız bir organeldir.
- Protein sentezinden mi sorumlu? Hayır, sentrozomlar hücre bölünmesi sırasında iğ ipliklerinin oluşumunda görev alır.
- Bu seçenek, tüm hücrelerde ortak olma ve protein sentezi görevini karşılamıyor.
- C) Kloroplast:
- Tüm canlı hücrelerde ortak mı? Hayır, kloroplastlar sadece bitki hücrelerinde ve bazı alglerde bulunur. Hayvan hücrelerinde veya mantar hücrelerinde bulunmaz.
- Zarsız mı? Hayır, kloroplastlar çift zarlı organellerdir.
- Protein sentezinden mi sorumlu? Hayır, kloroplastlar fotosentez yaparak besin üretmekten sorumludur.
- Bu seçenek, hiçbir özelliği karşılamıyor.
- D) Koful:
- Tüm canlı hücrelerde ortak mı? Hayır, bitki hücrelerinde büyük ve kalıcıyken, hayvan hücrelerinde küçük ve geçicidir, bazı hücrelerde hiç bulunmayabilir. Prokaryotlarda bulunmaz.
- Zarsız mı? Hayır, koful tek zarlı bir organeldir (zarına tonoplast denir).
- Protein sentezinden mi sorumlu? Hayır, kofullar depolama (su, besin, atık), hücre içi basıncın düzenlenmesi gibi görevlere sahiptir.
- Bu seçenek, hiçbir özelliği karşılamıyor.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, tüm canlı hücrelerde ortak olarak bulunan, zarsız olan ve protein sentezinden sorumlu olan organelin Ribozom olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
