Tarihçiler, Uygurların yerleşik hayata geçmelerini genellikle Türk tarihi açısından bir dönüm noktası olarak değerlendirirler. Bu değerlendirmenin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) İlk kez devlet kuran Türk topluluğu olmaları
B) Türk kültür hayatında kalıcı değişikliklere yol açmaları
C) Orta Asya'dan tamamen göç etmeleri
D) İslamiyet'i ilk kabul eden Türk devleti olmaları
Uygurların yerleşik hayata geçişinin Türk tarihi açısından bir dönüm noktası olarak değerlendirilmesinin nedenini anlamak için seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İlk kez devlet kuran Türk topluluğu olmaları: Türk tarihinde ilk devlet kuran topluluk Uygurlar değildir. Asya Hun Devleti, Türk tarihinde bilinen ilk teşkilatlı devlettir. Bu nedenle bu seçenek doğru cevap olamaz.
- B) Türk kültür hayatında kalıcı değişikliklere yol açmaları: Uygurlar, yerleşik hayata geçerek tarım, mimari ve sanat gibi alanlarda önemli gelişmeler göstermişlerdir. Bu gelişmeler, Türk kültüründe kalıcı izler bırakmıştır. Örneğin, Uygurların geliştirdiği alfabe daha sonraki Türk devletleri tarafından da kullanılmıştır. Ayrıca, yerleşik hayata geçmeleriyle birlikte şehirler kurmaları ve tapınaklar inşa etmeleri, Türk kültüründe önemli bir dönüşümü temsil eder.
- C) Orta Asya'dan tamamen göç etmeleri: Uygurlar, Orta Asya'dan tamamen göç etmemişlerdir. Bir kısmı yerleşik hayata geçerek bölgede kalmış, bir kısmı ise farklı bölgelere göç etmiştir. Bu nedenle bu seçenek doğru cevap olamaz.
- D) İslamiyet'i ilk kabul eden Türk devleti olmaları: İslamiyet'i ilk kabul eden Türk devleti Karahanlılardır. Uygurlar ise Maniheizm ve Budizm gibi dinleri benimsemişlerdir. Bu nedenle bu seçenek doğru cevap olamaz.
Gördüğümüz gibi, Uygurların yerleşik hayata geçişi Türk kültüründe kalıcı değişikliklere yol açmıştır. Bu değişiklikler, Türk tarihini derinden etkilemiş ve sonraki dönemlerdeki Türk devletlerinin gelişimine katkı sağlamıştır.
Cevap B seçeneğidir.
