8. "Hem kitap okuyor hem de müzik dinliyordu." cümlesindeki "hem... hem de..." bağlacının cümleye kattığı anlam aşağıdakilerin hangisinde vardır?
A) Ne aradı ne de sordu.
B) Ya bu evi alacak ya da kiraya çıkacak.
C) Gerek ders çalışıyor gerekse spor yapıyor.
D) İster gel ister gelme.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, "hem... hem de..." bağlacının cümleye kattığı anlamı bulmamız ve bu anlamı taşıyan seçeneği işaretlememiz isteniyor. Haydi, adım adım inceleyelim:
- "Hem kitap okuyor hem de müzik dinliyordu." cümlesini anlayalım: Bu cümlede "hem... hem de..." bağlacı kullanılmıştır. Bu bağlaç, iki farklı eylemin (kitap okumak ve müzik dinlemek) aynı anda, birlikte gerçekleştiğini veya her iki durumun da geçerli olduğunu ifade eder. Yani, kişi aynı anda iki işi birden yapmaktadır. Bu, bir tür eş zamanlılık veya birliktelik anlamı katar.
- Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Ne aradı ne de sordu. Burada "ne... ne de..." bağlacı kullanılmıştır. Bu bağlaç, iki eylemin de gerçekleşmediğini, yani olumsuzluk anlamı taşır. "Hem aramadı hem de sormadı" demektir. Bu, bizim aradığımız "iki eylemin de gerçekleştiği" anlamından farklıdır.
- B) Ya bu evi alacak ya da kiraya çıkacak. Burada "ya... ya da..." bağlacı kullanılmıştır. Bu bağlaç, iki seçenekten sadece birinin gerçekleşeceğini, bir tercih veya alternatif durumu ifade eder. "Evi alacak VEYA kiraya çıkacak" demektir. Bu da bizim aradığımız "iki eylemin de birlikte gerçekleştiği" anlamından farklıdır.
- C) Gerek ders çalışıyor gerekse spor yapıyor. Burada "gerek... gerekse..." bağlacı kullanılmıştır. Bu bağlaç, tıpkı "hem... hem de..." gibi, iki eylemin de birlikte, eş zamanlı olarak gerçekleştiğini veya her iki durumun da geçerli olduğunu ifade eder. "Hem ders çalışıyor hem de spor yapıyor" anlamını taşır. Bu ifade, sorudaki cümlenin anlamıyla tamamen örtüşmektedir.
- D) İster gel ister gelme. Burada "ister... ister..." bağlacı kullanılmıştır. Bu bağlaç, bir tercih veya seçimi ifade eder, genellikle bir eylemin yapılıp yapılmaması konusunda bir serbestlik veya kayıtsızlık anlamı katar. "Gelmesi de olur, gelmemesi de olur; fark etmez" demektir. Bu da bizim aradığımız "iki eylemin de birlikte gerçekleştiği" anlamından farklıdır.
- Sonuç: "Hem... hem de..." bağlacının kattığı "iki eylemin de birlikte gerçekleşmesi" anlamını en iyi yansıtan seçenek, "gerek... gerekse..." bağlacının kullanıldığı C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
