Doğruluk değerleri bilinmeyen p ve q önermeleri için p ∧ q bileşik önermesinin doğru olma olasılığı nedir?
A) 1/8Bu soruyu çözmek için öncelikle $p$ ve $q$ önermelerinin alabileceği tüm doğruluk değerlerini ve bu değerlere göre $p \land q$ bileşik önermesinin doğruluk değerini incelememiz gerekiyor.
Her bir önerme (matematiksel mantıkta) sadece iki doğruluk değerinden birini alabilir: Doğru (D veya 1) ya da Yanlış (Y veya 0).
$p$ ve $q$ olmak üzere iki önermemiz olduğu için, bu iki önermenin doğruluk değerleri için $2^2 = 4$ farklı olası durum vardır. Bu durumları bir tablo ile gösterelim:
$p$ | $q$
D | D
D | Y
Y | D
Y | Y
$p \land q$ (p ve q) bileşik önermesi, ancak ve ancak hem $p$ önermesi hem de $q$ önermesi doğru olduğunda doğru olur. Diğer tüm durumlarda yanlıştır. Şimdi bu durumu yukarıdaki tabloya ekleyelim:
$p$ | $q$ | $p \land q$
D | D | D
D | Y | Y
Y | D | Y
Y | Y | Y
Yukarıdaki doğruluk tablosuna baktığımızda, $p \land q$ bileşik önermesinin doğru (D) olduğu sadece 1 durum vardır. Bu durum, hem $p$'nin hem de $q$'nun doğru olduğu ilk satırdır.
Olasılık, istenen durum sayısının tüm olası durumların sayısına oranıdır.
Buna göre, $p \land q$ bileşik önermesinin doğru olma olasılığı şu şekilde hesaplanır:
Olasılık = $\frac{\text{İstenen Durum Sayısı}}{\text{Tüm Olası Durumların Sayısı}} = \frac{1}{4}$
Cevap B seçeneğidir.