6. sınıf Mecaz anlam nedir? Örnekleri Test 1

Hangi cümlede "ateş" sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?

A) Sobadaki ateş iyice harlanmıştı.
B) Yangındaki ateş bütün binayı sarmıştı.
C) Şairin ateşli sözleri herkesi etkilemişti.
D) Kamp ateşinin etrafında toplandık.

Sevgili öğrenciler, bu soruda bir kelimenin gerçek anlamı ile mecaz anlamı arasındaki farkı anlamamız isteniyor. Öncelikle bu iki kavramı hatırlayalım:

• Gerçek Anlam: Bir kelimenin söylendiğinde akla gelen ilk, temel ve herkesçe bilinen anlamıdır. Örneğin, "ateş" kelimesinin gerçek anlamı, yanma olayı sonucunda ortaya çıkan ısı ve ışıktır.
• Mecaz Anlam: Bir kelimenin gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak, genellikle benzetme yoluyla kazandığı yeni, soyut anlamdır. Mecaz anlamda kullanılan kelime, artık somut bir şeyi değil, daha çok bir durumu, duyguyu veya özelliği ifade eder.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve "ateş" kelimesinin hangi anlamda kullanıldığına bakalım:

• A) Sobadaki ateş iyice harlanmıştı.

  Buradaki "ateş", sobanın içinde yanan, ısı ve ışık veren gerçek ateştir. Yani kelime gerçek anlamında kullanılmıştır.

• B) Yangındaki ateş bütün binayı sarmıştı.

  Buradaki "ateş", bir felaket olan yangını oluşturan, yakıp yıkan gerçek alevlerdir. Kelime yine gerçek anlamında kullanılmıştır.

• C) Şairin ateşli sözleri herkesi etkilemişti.

  İşte bu cümlede "ateş" kelimesi gerçek anlamından uzaklaşmıştır. Sözler gerçekten yanıcı veya sıcak olamaz. Burada "ateşli sözler" ifadesi, sözlerin çok coşkulu, heyecan verici, tutkulu, etkileyici ve insanları harekete geçiren bir nitelikte olduğunu anlatmak için kullanılmıştır. Bu, "ateş" kelimesinin mecaz anlamıdır.

• D) Kamp ateşinin etrafında toplandık.

  Buradaki "ateş", kamp yaparken ısınmak, yemek pişirmek veya etrafında toplanmak için yakılan gerçek ateştir. Kelime gerçek anlamında kullanılmıştır.

Bu durumda, "ateş" kelimesinin gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak soyut bir özelliği ifade ettiği cümle C seçeneğidir.

Cevap C seçeneğidir.