Sevgili öğrenciler, bu soruda verilen cümlede yer alan zamirin çeşidini bulmamız isteniyor. Öncelikle cümleyi inceleyelim ve zamiri tespit edelim.
- Verilen cümle: "Kendi odasını kendisi topladı."
- Bu cümlede altı çizili olan "kendisi" kelimesi bir zamirdir. Zamirler, isimlerin yerini tutan veya isim gibi kullanılan kelimelerdir.
- Şimdi "kendisi" kelimesinin hangi zamir çeşidine girdiğini hatırlayalım.
- Türkçede "kendi" kelimesi ve onun çekimli halleri (kendim, kendin, kendisi, kendimiz, kendiniz, kendileri) özel bir zamir türünü oluşturur.
- Bu zamir, eylemi yapan kişinin bizzat kendisi olduğunu vurgulamak veya eylemin özne tarafından yapıldığını belirtmek için kullanılır. Yani öznenin yaptığı işi yine öznenin kendisinin yaptığını ifade eder.
- "Kendi" kelimesi bu özelliği sayesinde "dönüşlülük zamiri" olarak adlandırılır. Çünkü eylemin özneye döndüğünü, öznenin kendisi tarafından yapıldığını gösterir.
- Örnek cümlemizde "odasını toplama" eylemini yapan kişi, cümlenin öznesi olan "o" (gizli özne) ve bu eylemi bizzat "kendisi" yapmıştır. Bu durum, dönüşlülük zamirinin temel özelliğidir.
- Diğer seçenekleri kısaca inceleyelim:
- A) Şahıs zamiri: Ben, sen, o, biz, siz, onlar gibi kişilerin adının yerini tutan zamirlerdir. "Kendisi" bir şahıs zamiri değildir, şahıs zamirini pekiştirebilir veya onun yerine geçebilir.
- B) İşaret zamiri: Varlıkların yerini işaret ederek tutan (bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar) zamirlerdir. "Kendisi" bir işaret anlamı taşımaz.
- D) Belgisiz zamir: Varlıkların yerini belli belirsiz tutan (bazıları, hepsi, kimisi, biri, çoğu, herkes vb.) zamirlerdir. "Kendisi" belirli bir kişiyi vurguladığı için belirsizlik taşımaz.
Bu açıklamalar ışığında, "kendisi" kelimesinin dönüşlülük zamiri olduğunu açıkça görmekteyiz.
Cevap C seçeneğidir.
