Yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti (Uygurlar) Test 1

Uygurların yerleşik hayata geçtikten sonra tarım faaliyetlerini geliştirmelerinde aşağıdaki coğrafi özelliklerden hangisi daha etkili olmuştur?

A) Ormanlık alanlar
B) Verimli tarım havzaları
C) Yüksek dağlık bölgeler
D) Geniş bozkırlar

Uygurların yerleşik hayata geçtikten sonra tarım faaliyetlerini geliştirmelerinde aşağıdaki coğrafi özelliklerden hangisinin daha etkili olduğunu adım adım inceleyelim:

• Uygurların Yaşam Tarzı Değişimi: Uygurlar, başlangıçta göçebe bir yaşam süren, hayvancılıkla uğraşan bir topluluktu. Yerleşik hayata geçmeleri, onların temel geçim kaynağını hayvancılıktan tarıma kaydırmaları anlamına geliyordu. Bu geçiş için uygun coğrafi koşullar hayati öneme sahiptir. Tarım, düzenli su kaynaklarına ve ekilebilir toprağa ihtiyaç duyar.
• A) Ormanlık alanlar: Ormanlık alanlar, tarım için öncelikle ağaçların kesilip toprağın temizlenmesini gerektirir. Bu, büyük bir emek ve zaman ister. Ayrıca, her ormanlık alanın altındaki toprak tarım için yeterince verimli olmayabilir. Bu nedenle, tarımı doğrudan ve kolayca geliştiren bir özellik değildir.
• B) Verimli tarım havzaları: "Verimli" kelimesi, toprağın besin açısından zengin olduğunu, "tarım havzaları" ise genellikle akarsu kenarlarında veya alçak düzlüklerde oluşan, su kaynaklarına yakın ve tarıma elverişli geniş alanları ifade eder. Bu tür bölgeler, tarım faaliyetlerinin başlaması ve gelişmesi için en ideal yerlerdir. Uygurlar da yerleştikleri Turfan gibi vaha bölgelerinde bu tür verimli havzaları bulmuş ve gelişmiş sulama sistemleri kurarak tarımı ileri seviyelere taşımışlardır.
• C) Yüksek dağlık bölgeler: Yüksek dağlık bölgeler genellikle engebeli araziye, ince toprağa, sert iklime ve sınırlı su kaynaklarına sahiptir. Bu koşullar, büyük ölçekli tarım faaliyetleri için oldukça elverişsizdir. Tarım yapmak çok zor ve verimsizdir.
• D) Geniş bozkırlar: Bozkırlar, genellikle otlaklarla kaplı, yarı kurak iklime sahip geniş düzlüklerdir. Hayvancılık için uygun olsalar da, tarım için genellikle yeterli ve düzenli suya sahip değildirler. Yoğun tarım için sulama sistemleri gerektirirler ve toprak verimliliği her zaman yüksek olmayabilir. Bu nedenle, tarımı geliştirmek için verimli havzalar kadar etkili değildirler.
• Sonuç: Uygurların yerleşik hayata geçtikten sonra tarım faaliyetlerini geliştirmelerinde, doğrudan tarıma uygun, su kaynaklarına yakın ve toprağı zengin olan verimli tarım havzaları en etkili coğrafi özellik olmuştur.

Cevap B seçeneğidir.