İslam iktisadında faizin yasaklanması, aşağıdaki evrensel yasalardan hangisini korumaya yönelik bir tedbirdir?
A) Serbest piyasa koşulları
B) Gelir dağılımı adaletsizliği
C) Servet transferi
D) Ekonomik büyüme
İslam iktisadında faizin (riba) yasaklanması, ekonomik ve sosyal adaleti sağlamaya yönelik temel bir ilkedir. Bu yasak, sadece dini bir emir olmanın ötesinde, belirli evrensel ekonomik ve sosyal sorunlara çözüm getirmeyi hedefler.
- Faizin Tanımı ve Etkisi: Faiz, sermayenin risksiz bir şekilde, belirli bir getiri karşılığında ödünç verilmesidir. İslam iktisadı, paranın kendi başına para üretmesini (para-para ilişkisi) değil, paranın mal ve hizmet üretimine katılarak değer yaratmasını (para-mal/hizmet ilişkisi) teşvik eder. Faiz, borç alanın işi başarılı olsa da olmasa da, borç verene sabit bir getiri garantisi sunar.
- Risk ve Adalet İlkesi: İslam'da kazanç, risk ve emeğe bağlıdır. Faiz ise risksiz bir kazanç sağladığı için adaletsiz bulunur. Borç alan, işinin tüm riskini üstlenirken, borç veren hiçbir risk almadan garanti bir gelir elde eder. Bu durum, ekonomik faaliyetlerde risk paylaşımı ilkesine aykırıdır.
- Servet Birikimi ve Eşitsizlik: Faizin varlığı, sermaye sahiplerinin, üretim sürecine doğrudan katılmadan veya risk almadan servetlerini artırmalarına olanak tanır. Bu durum, sermayenin belirli ellerde toplanmasına ve servet dağılımındaki eşitsizliklerin derinleşmesine yol açar. Borçlular, özellikle de düşük gelirli kesimler veya küçük işletmeler, faiz yükü altında ezilebilir ve borç sarmalına girebilirler.
- Gelir Dağılımı Adaletsizliği ile İlişki: Faizin yasaklanması, sermayenin sadece sermaye sahiplerini zenginleştirmesini engelleyerek, kazancın risk ve emekle ilişkilendirilmesini sağlar. Bu sayede, ekonomik faaliyetlerden elde edilen gelirin daha adil bir şekilde dağıtılması, toplumda gelir ve servet farklılıklarının aşırı boyutlara ulaşmasının önlenmesi ve ekonomik adaletin sağlanması hedeflenir. Faiz, zengini daha zengin, fakiri ise daha fakir yapma potansiyeli taşıdığı için gelir dağılımı adaletsizliğini artırıcı bir faktör olarak görülür.
Bu açıklamalar ışığında, İslam iktisadında faizin yasaklanmasının temel amacı, toplumda gelir ve servet dağılımındaki adaletsizlikleri önlemek ve azaltmaktır.
Cevap B seçeneğidir.
