Kurallı birleşik fiillerin yazımı (ebilmek, ivermek) Test 1

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-ebilmek" ekiyle oluşturulmuş birleşik fiilin yazımında yanlışlık yapılmıştır?

A) Bu soruyu çözebilmek için daha çok çalışmalısın.
B) Yarınki sınava yetişebilmem için erken kalkmalıyım.
C) Onunla görüşebilmemiz için randevu almalıyız.
D) Bu ağır yükü tek başıma kaldıra bilirim.

Sevgili öğrenciler, bu soruda "-ebilmek" ekiyle oluşturulan birleşik fiillerin yazım kurallarını hatırlayacağız. "-ebilmek" eki, fiillere yeterlilik veya olasılık anlamı katar ve Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara göre her zaman fiile bitişik yazılır. Yani, "yapmak" fiiline geldiğinde "yapabilmek" şeklinde, "gelmek" fiiline geldiğinde "gelebilmek" şeklinde bitişik yazılmalıdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Bu soruyu çözebilmek için daha çok çalışmalısın.

  Burada "çözebilmek" fiili, "çöz-" fiil köküne "-ebilmek" ekinin bitişik yazılmasıyla doğru bir şekilde oluşturulmuştur. Yazımda herhangi bir yanlışlık yoktur.

• B) Yarınki sınava yetişebilmem için erken kalkmalıyım.

  "Yetişebilmem" fiili, "yetiş-" fiil köküne "-ebilmek" ekinin bitişik yazılmasıyla doğru bir şekilde oluşturulmuştur. Yazım doğrudur.

• C) Onunla görüşebilmemiz için randevu almalıyız.

  "Görüşebilmemiz" fiili, "görüş-" fiil köküne "-ebilmek" ekinin bitişik yazılmasıyla doğru bir şekilde oluşturulmuştur. Yazım doğrudur.

• D) Bu ağır yükü tek başıma kaldıra bilirim.

  Burada "kaldıra bilirim" ifadesi, "kaldır-" fiil köküne gelen "-ebilmek" (yeterlilik) fiilinin ayrı yazılmış halidir. Oysa yeterlilik fiili olan "-ebilmek" her zaman fiile bitişik yazılmalıdır. Doğru yazımı "kaldırabilirim" şeklinde olmalıydı. Bu nedenle bu seçenekte yazım yanlışı yapılmıştır.

Cevap D seçeneğidir.