2. "Annesini görünce( ) çok sevindi( ) koşarak yanına gitti( )"
Yukarıdaki cümlede parantezle belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruda noktalama işaretlerinin doğru kullanımını adım adım inceleyelim. Cümlemizdeki her bir parantezin yerine hangi işaretin gelmesi gerektiğini anlamak için cümlenin akışına ve anlam bütünlüğüne dikkat etmeliyiz.
"Annesini görünce( )" ifadesine bakalım. Burada "görünce" kelimesi bir zarf-fiil (bağ-fiil) ekidir (-ince). Türkçede, zarf-fiil ekleri almış kelimelerden sonra genellikle virgül (,) konmaz. Ancak, zarf-fiil grupları veya birden fazla zarf-fiil varsa, ana cümleden ayırmak için virgül kullanılabilir. "Annesini görünce" bir zarf-fiil grubudur ve ana cümlenin başlangıcında bir durumu belirtir. Bu tür durumlarda, cümlenin akışını düzenlemek ve anlam karışıklığını önlemek için virgül (,) kullanılır. Bu virgül, zarf-fiil grubunu ana cümleden ayırır.
"çok sevindi( )" ifadesinden sonraki boşluğa bakalım. "Çok sevindi" bir yargı bildiriyor. Ardından "koşarak yanına gitti" başka bir yargı bildiriyor. Bu iki yargı, aynı özne tarafından gerçekleştirilen ve birbirini takip eden, anlamca birbiriyle ilişkili eylemlerdir. Türkçede, bu tür sıralı cümleleri (birbirine anlamca bağlı, art arda gelen cümleleri) ayırmak için virgül (,) kullanılır. Noktalı virgül (;) ise daha karmaşık sıralı cümlelerde veya kendi içinde virgül bulunan cümleleri ayırmada kullanılır ki burada böyle bir durum söz konusu değildir.
"koşarak yanına gitti( )" ifadesi cümlenin sonunu oluşturuyor. Cümlenin genelindeki "Annesini görünce çok sevindi" ifadesi, bu "koşarak yanına gitme" eyleminin sıradan bir hareket olmadığını, büyük bir sevinç ve coşkuyla yapıldığını gösterir. Sevinç, heyecan, şaşkınlık gibi güçlü duyguları anlatan cümlelerin sonuna ünlem işareti (!) konur. Annesini görmenin verdiği mutlulukla hızla yanına gitme eylemi, ünlem işaretiyle vurgulanarak bu coşkulu durumu ifade eder.
Bu adımları takip ettiğimizde, parantezlere sırasıyla (,) (,) (!) işaretlerinin gelmesi gerektiğini görürüz.
Cevap B seçeneğidir.
