6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti yanlış kullanılmıştır?
A) Türkiye'nin başkenti Ankara'dır.
B) 1980'lerin müziğini severim.
C) Ahmet'ler bize gelecekmiş.
D) TDK'nın yayınlarını takip ederim.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda kesme işaretinin doğru kullanım kurallarını hatırlayacak ve hangi cümlede bu kurallara uyulmadığını bulacağız. Hadi adım adım inceleyelim:
- A) Türkiye'nin başkenti Ankara'dır.
- Bu cümlede kesme işareti doğru kullanılmıştır. "Türkiye" ve "Ankara" özel isimlerdir. Özel isimlere gelen çekim ekleri (ilgi eki "-nin" ve ek fiil eki "-dır") kesme işaretiyle ayrılır.
- B) 1980'lerin müziğini severim.
- Bu cümlede de kesme işareti doğru kullanılmıştır. Sayılara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır. Burada "1980" sayısına gelen çoğul eki ve ilgi eki ("-ler" ve "-in") kesme işaretiyle ayrılmıştır.
- C) Ahmet'ler bize gelecekmiş.
- Bu cümlede kesme işareti yanlış kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, özel adlara getirilen çoğul eki (-ler, -lar) kesme işaretiyle ayrılmaz. Yani, "Ahmetler" şeklinde yazılmalıydı. Bu da yanlış bir kullanımdır.
- D) TDK'nın yayınlarını takip ederim.
- Bu cümlede kesme işareti yanlış kullanılmıştır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır, ancak ekin kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre ses uyumuna uyması gerekir. "TDK" kısaltması "te-de-ke" şeklinde okunur. Son harf olan "K" harfinin okunuşundaki ünlü "e" olduğu için, gelen ekin de buna uygun olarak "-nin" olması gerekirdi. Yani, doğru yazım "TDK'nin" olmalıydı. Cümlede "TDK'nın" şeklinde kullanıldığı için bu bir yanlış kullanımdır.
Hem C hem de D seçeneklerinde kesme işaretinin yanlış kullanıldığı durumlar bulunmaktadır. Ancak, D seçeneğindeki hata, kısaltmalara getirilen eklerin ses uyumu kuralına uymamasından kaynaklanan daha spesifik bir dil bilgisi hatasıdır ve genellikle bu tür sorularda özellikle vurgulanır.
Cevap D seçeneğidir.
