Merhaba sevgili öğrenciler! Fizikte büyüklükleri ölçerken, bazı temel referans noktalarına ihtiyacımız vardır. İşte bu referans noktalarına "temel büyüklükler" diyoruz. Diğer tüm büyüklükler ise bu temel büyüklükler kullanılarak tanımlanır ve onlara "türetilmiş büyüklükler" denir. SI (Uluslararası Birim Sistemi) yedi adet temel büyüklük belirlemiştir. Şimdi sorumuzdaki büyüklükleri bu bilgi ışığında inceleyelim:
- Öncelikle, SI birim sistemindeki yedi temel büyüklüğü hatırlayalım:
- Uzunluk (metre, m)
- Kütle (kilogram, kg)
- Zaman (saniye, s)
- Elektrik akımı (amper, A)
- Sıcaklık (kelvin, K)
- Madde miktarı (mol, mol)
- Işık şiddeti (kandela, cd)
- Şimdi sorudaki büyüklükleri tek tek değerlendirelim:
- I. Elektrik yükü: Elektrik yükü ($Q$) temel bir büyüklük değildir. Elektrik akımı ($I$) ve zaman ($t$) kullanılarak tanımlanır ($Q = I \times t$). Birimi Coulomb (C) olup, bu da Amper-saniye (A·s) demektir. Yani türetilmiş bir büyüklüktür.
- II. Manyetik alan şiddeti: Manyetik alan şiddeti (B) de temel bir büyüklük değildir. Kuvvet, akım ve uzunluk gibi temel büyüklüklerden türetilir. Birimi Tesla (T) olup, bu da Newton bölü Amper-metre ($N / (A \cdot m)$) veya kilogram bölü Amper-saniye kare ($kg / (A \cdot s^2)$) gibi türetilmiş birimlerle ifade edilebilir. Dolayısıyla türetilmiş bir büyüklüktür.
- III. Işık şiddeti: Işık şiddeti, yukarıda listelediğimiz gibi, SI birim sistemindeki yedi temel büyüklükten biridir. Birimi kandela (cd) olarak ifade edilir. Bu nedenle, ışık şiddeti temel bir büyüklüktür.
- IV. Basınç: Basınç ($P$) temel bir büyüklük değildir. Kuvvet ($F$) ve alan ($A$) kullanılarak tanımlanır ($P = F/A$). Birimi Pascal (Pa) olup, bu da Newton bölü metrekare ($N/m^2$) demektir. Kuvvetin kendisi de kütle, uzunluk ve zamandan türetildiği için basınç da türetilmiş bir büyüklüktür.
- Bu değerlendirmelere göre, verilen büyüklükler arasında sadece III. Işık şiddeti SI birim sisteminde temel büyüklük olarak kabul edilir.
Cevap A seçeneğidir.
