Bir kimya öğretmeni Thomson atom modelini anlatırken tahtaya aşağıdaki şekli çizmiştir: Küre içine dağıtılmış noktalar.
Bu şekilde küre ve noktalar sırasıyla neyi temsil etmektedir?
A) Elektron bulutu - protonlar
B) Pozitif yüklü küre - elektronlar
C) Çekirdek - elektronlar
D) Nötronlar - protonlar
- Sevgili öğrenciler, bu soru bize atom modelleri tarihindeki önemli bir dönüm noktası olan Thomson atom modelini hatırlatıyor. Gelin, bu modeli adım adım inceleyelim.
- Thomson Atom Modeli (Üzümlü Kek Modeli): J.J. Thomson, elektronu keşfettikten sonra atomun yapısını açıklamak için bu modeli ortaya atmıştır. Bu modele göre:
- Atom, içi dolu, küresel bir yapıya sahiptir.
- Atomun büyük bir kısmı, homojen olarak dağılmış pozitif yüklü bir küredir. Tıpkı bir kekin hamuru gibi düşünebilirsiniz.
- Negatif yüklü elektronlar ise bu pozitif yüklü kürenin içine rastgele dağılmış haldedir. Bunları da kekin içindeki üzümler gibi hayal edebiliriz.
- Atomun toplam pozitif yükü, toplam negatif yüke eşittir, bu nedenle atom elektriksel olarak nötrdür.
- Şimdi sorudaki şekle dönelim: "Küre içine dağıtılmış noktalar".
- Buradaki küre, Thomson modelindeki homojen olarak dağılmış pozitif yüklü kısmı temsil eder.
- Kürenin içine dağılmış olan noktalar ise, negatif yüklü elektronları temsil eder.
- Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Elektron bulutu - protonlar: "Elektron bulutu" kavramı daha modern atom modellerine aittir (örneğin Kuantum Mekaniksel Model). "Protonlar" ise çekirdekte bulunur ve Thomson modelinde henüz çekirdek kavramı yoktur. Bu seçenek yanlıştır.
- B) Pozitif yüklü küre - elektronlar: Bu seçenek, Thomson modelinin tanımına tamamen uymaktadır. Küre pozitif yüklü kısmı, noktalar ise elektronları temsil eder. Bu seçenek doğrudur.
- C) Çekirdek - elektronlar: "Çekirdek" kavramı Rutherford'un atom modelinde ortaya çıkmıştır. Thomson modelinde atomun pozitif yükü bir çekirdekte toplanmamıştır, aksine atomun her yerine yayılmıştır. Bu seçenek yanlıştır.
- D) Nötronlar - protonlar: Nötronlar ve protonlar çekirdekte bulunur ve bu kavramlar Thomson modelinden çok sonra, Rutherford ve Chadwick'in çalışmalarıyla anlaşılmıştır. Bu seçenek yanlıştır.
Bu açıklamalara göre, Thomson atom modelinde küre pozitif yüklü kısmı, noktalar ise elektronları temsil etmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
