Ay'ın evreleri ile gelgit olayları arasında ilişki vardır. Şişkin ay evresinde oluşan gelgit türü ve bunun nedeni aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) Yalnızca gündüz gelgiti - Ay'ın Dünya'ya yakın olmasıSevgili öğrenciler, Ay'ın evreleri ile gelgit olayları arasındaki ilişki, Dünya'daki yaşam için çok önemli ve ilgi çekici bir konudur. Bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım.
Gelgit, deniz seviyesinin Ay ve Güneş'in çekim kuvvetleri nedeniyle periyodik olarak yükselip alçalması olayıdır. Ay, Dünya'ya daha yakın olduğu için gelgitler üzerinde Güneş'ten daha büyük bir etkiye sahiptir. Ay'ın çekim kuvveti, Dünya'nın Ay'a bakan yüzündeki suları kendine doğru çekerken, Ay'dan uzak olan diğer yüzündeki suları da merkezkaç kuvveti etkisiyle dışarı doğru iter. Bu durum, aynı anda Dünya'nın iki zıt tarafında yüksek gelgitlerin oluşmasına neden olur.
Ay'ın evreleri, Ay'ın Güneş'ten aldığı ışığı Dünya'dan nasıl gördüğümüze bağlıdır. "Şişkin ay" evresi, halk arasında "Dolunay" olarak da bilinen evredir. Bu evrede Ay, Dünya'nın Güneş'e göre tam zıt tarafında bulunur. Yani Güneş, Dünya ve Ay yaklaşık olarak aynı doğrultuda sıralanır.
Şişkin ay (Dolunay) evresinde, Güneş, Dünya ve Ay aynı doğrultuda yer alır. Bu hizalanma, hem Güneş'in hem de Ay'ın çekim kuvvetlerinin birleşerek aynı yönde etki etmesine neden olur. Yani, Ay'ın çekim kuvvetiyle birlikte Güneş'in çekim kuvveti de suları aynı doğrultuda çeker veya iter. Bu durum, deniz seviyesindeki yükselme ve alçalmanın normalden çok daha fazla olmasına yol açar.
Güneş ve Ay'ın çekim kuvvetlerinin aynı doğrultuda birleşerek deniz seviyesinde normalden daha yüksek kabarmalara (yüksek gelgit) ve normalden daha alçak çekilmelere (alçak gelgit) neden olduğu bu duruma "Büyük Gelgit" veya İngilizce adıyla "Spring Tide" denir. Bu gelgitler, Ay'ın Dolunay ve Yeni Ay evrelerinde meydana gelir.
Bu bilgiler ışığında, şişkin ay evresinde Güneş ve Ay'ın çekim kuvvetlerinin aynı doğrultuda birleşmesiyle "Büyük gelgit" oluştuğunu anlıyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
