9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-ecek, -acak" eki tahmin anlamı katmıştır?
A) Yarın İstanbul'a gideceğim.
B) Bu yağmur seller getirecek.
C) Ödevimi bitireceğim.
D) Toplantıya katılacak.
Bu soruda, Türkçede çok sık kullandığımız "-ecek, -acak" ekinin farklı anlamlarından biri olan "tahmin" anlamını bulmamız isteniyor. Bu ek genellikle gelecek zaman anlamı katsa da, bazen bir olasılığı, bir beklentiyi veya bir tahmini de ifade edebilir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yarın İstanbul'a gideceğim.
- Bu cümlede "-ecek, -acak" eki, konuşan kişinin gelecekte yapmayı planladığı, kesinleşmiş bir eylemi (gitme eylemini) ifade eder. Burada bir tahmin değil, bir niyet veya plan söz konusudur.
- B) Bu yağmur seller getirecek.
- İşte doğru cevabımız! Bu cümlede, mevcut duruma (yağmurun şiddeti veya süresi) bakılarak gelecekte olabilecek bir sonuç hakkında bir öngörüde bulunuluyor, yani bir tahmin yapılıyor. Yağmurun şiddetine dayanarak "sellerin geleceği" tahmin ediliyor.
- C) Ödevimi bitireceğim.
- Bu cümlede de A seçeneğinde olduğu gibi, konuşan kişinin gelecekte yapmayı düşündüğü, kesinleşmiş bir eylem veya bir niyet belirtilmiştir. Bir tahmin anlamı yoktur.
- D) Toplantıya katılacak.
- Bu cümlede, bir başkasının gelecekteki bir eylemi hakkında bilgi veriliyor. Bu bir plan, bir program veya bir durum tespiti olabilir. Genellikle kesinlik veya planlama anlamı taşır. Bir tahmin anlamı, ancak özel bir bağlamda (örneğin, "Sanırım toplantıya katılacak" gibi) ortaya çıkabilir, ancak tek başına bu cümle bir tahmin değil, bir bilgi aktarımıdır.
Bu analizlere göre, "-ecek, -acak" ekinin tahmin anlamı kattığı cümle B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
