3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ve" bağlacıyla bağlanmış bir bağlı cümle vardır?
A) Okula gitti ve derse girdi.
B) Kalemini ve defterini aldı.
C) Mavi ve beyaz renkleri sever.
D) Hızlı ve tempolu koşuyor.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugünkü sorumuz, Türkçedeki cümle türlerinden biri olan "bağlı cümle" konusunu anlamamızı istiyor. Bağlı cümle, birden fazla yargının (yani yüklemin) bir bağlaç aracılığıyla birbirine bağlandığı cümlelerdir. Burada anahtar kelimemiz "yargı" veya "yüklem"dir. Bir cümlenin bağlı cümle olabilmesi için, bağlacın en az iki farklı yüklemi birbirine bağlaması gerekir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Okula gitti ve derse girdi.
- Bu cümlede iki farklı yargı (yüklem) bulunmaktadır: "gitti" ve "girdi".
- "Okula gitti." kendi başına bir cümledir.
- "Derse girdi." kendi başına bir cümledir.
- "Ve" bağlacı, bu iki ayrı cümleyi (yargıyı) birbirine bağlamıştır. Bu nedenle, bu bir bağlı cümledir.
- B) Kalemini ve defterini aldı.
- Bu cümlede tek bir yargı (yüklem) vardır: "aldı".
- "Ve" bağlacı burada "kalemini" ve "defterini" kelimelerini, yani aynı yükleme bağlı nesneleri birbirine bağlamıştır. İki ayrı cümle değil, tek bir cümlenin öğelerini bağlamıştır. Bu bir bağlı cümle değildir.
- C) Mavi ve beyaz renkleri sever.
- Bu cümlede de tek bir yargı (yüklem) vardır: "sever".
- "Ve" bağlacı burada "mavi" ve "beyaz" kelimelerini, yani aynı yükleme bağlı sıfatları veya isimleri birbirine bağlamıştır. İki ayrı cümle değil, tek bir cümlenin öğelerini bağlamıştır. Bu bir bağlı cümle değildir.
- D) Hızlı ve tempolu koşuyor.
- Bu cümlede yine tek bir yargı (yüklem) vardır: "koşuyor".
- "Ve" bağlacı burada "hızlı" ve "tempolu" kelimelerini, yani aynı yükleme bağlı zarfları (nasıl koştuğunu belirten kelimeleri) birbirine bağlamıştır. İki ayrı cümle değil, tek bir cümlenin öğelerini bağlamıştır. Bu bir bağlı cümle değildir.
Gördüğümüz gibi, "ve" bağlacının iki ayrı yüklemi (eylemi) birbirine bağladığı tek seçenek A seçeneğidir. Diğer seçeneklerde "ve" bağlacı, tek bir yükleme bağlı kelimeleri veya kelime gruplarını bağlamıştır.
Cevap A seçeneğidir.
