🎓 Hidatot (Su savakları) nedir (Gutasyon) Test 1 - Ders Notu
Bu not, hidatot (su savakları) ve gutasyon olayını anlamanıza yardımcı olacak temel bilgileri içermektedir. Bitkilerdeki su döngüsü ve bu süreçle ilgili önemli kavramlar üzerinde duracağız.
📌 💧 Hidatot (Su Savakları) Nedir?
Hidatotlar, bitki yapraklarının kenarlarında veya uçlarında bulunan, su salgılamaya yarayan özel yapılardır.
- Bitkilerin fazla suyu atmasını sağlar.
- Genellikle yaprak kenarlarında veya uçlarında bulunurlar.
- Vasküler sistem ile doğrudan bağlantılıdırlar.
⚠️ Dikkat: Hidatotlar, stomalardan (gözeneklerden) farklı yapılardır ve farklı bir işlevi yerine getirirler.
📌 💦 Gutasyon (Damla Damla Su Salgılama) Olayı
Gutasyon, bitkilerin yapraklarından, özellikle hidatotlar aracılığıyla, sıvı halde su atması olayıdır.
- Genellikle yüksek nem ve düşük transpirasyon (terleme) koşullarında görülür.
- Kök basıncı, suyun bitki içinde yukarı doğru hareketini sağlar.
- Yaprak uçlarında su damlaları şeklinde gözlemlenir.
💡 İpucu: Gutasyon, terlemenin (transpirasyon) yetersiz kaldığı durumlarda bitkinin su dengesini korumasına yardımcı olur.
📌 🌿 Gutasyona Etki Eden Faktörler
Gutasyon olayının sıklığı ve yoğunluğu çeşitli faktörlerden etkilenir.
- Nem: Yüksek nem, transpirasyonu azaltır ve gutasyonu teşvik eder.
- Sıcaklık: Düşük sıcaklık, transpirasyonu azaltır ve gutasyonu teşvik edebilir.
- Kök Basıncı: Yüksek kök basıncı, bitkinin daha fazla su atmasına neden olur.
- Toprak Nemi: Toprakta aşırı su bulunması, kök basıncını artırarak gutasyonu teşvik eder.
⚠️ Dikkat: Gutasyon damlaları, terleme damlalarından farklı olarak mineral ve tuz içerebilir.
📌 🔬 Hidatotların Yapısı
Hidatotlar, özelleşmiş dokulardan oluşur ve suyun dışarı atılmasını kolaylaştırır.
- Epitem: Hidatotların temel dokusudur; gevşek parankima hücrelerinden oluşur ve bol miktarda hücreler arası boşluk içerir.
- Trakeid Uçları: Ksilem (odun boruları) demetleri, epiteme kadar uzanır ve suyun buraya taşınmasını sağlar.
- Su Gözenekleri: Epidermiste bulunan ve suyun dışarı atıldığı açıklıklardır. Stomalarla karıştırılmamalıdır.
💡 İpucu: Hidatotların yapısı, suyun bitki içinden dışarı doğru pasif bir şekilde hareket etmesini kolaylaştırır.
