Işıktan bağımsız reaksiyonlar nerede olur (Stroma) Test 1

Fotosentez sırasında ışıktan bağımsız reaksiyonların gerçekleştiği stroma ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Kloroplastın iç membran sistemi dışında kalan sıvı matrixidir
B) Karbon tutma reaksiyonlarının gerçekleştiği bölgedir
C) ATP ve NADPH'nin tüketildiği, glikozun üretildiği yerdir
D) Işığa bağımlı reaksiyonların gerçekleştiği tilakoidlerin iç kısmıdır

Merhaba sevgili öğrenciler!

Fotosentez, bitkilerin ve bazı diğer canlıların güneş enerjisini kullanarak besin üretmesini sağlayan hayati bir süreçtir. Bu süreç, kloroplast adı verilen organellerde gerçekleşir ve iki ana aşamadan oluşur: ışığa bağımlı reaksiyonlar ve ışıktan bağımsız reaksiyonlar (Calvin Döngüsü). Sorumuz, ışıktan bağımsız reaksiyonların gerçekleştiği stroma ile ilgili yanlış ifadeyi bulmamızı istiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Kloroplastın iç membran sistemi dışında kalan sıvı matrixidir

  Bu ifade doğrudur. Kloroplast, çift zarla çevrili bir organeldir. İç zarın içinde, tilakoid adı verilen kesecikler ve bu keseciklerin etrafını saran sıvı bir madde bulunur. Bu sıvı kısma stroma denir. Stroma, kloroplastın içini dolduran jel benzeri bir sıvıdır ve tilakoidlerin dışındadır.

• B) Karbon tutma reaksiyonlarının gerçekleştiği bölgedir

  Bu ifade de doğrudur. Işıktan bağımsız reaksiyonlar, yani Calvin Döngüsü, stromada gerçekleşir. Bu döngünün en önemli adımlarından biri, atmosferdeki karbondioksitin (karbonun) organik moleküllere bağlanmasıdır. Bu olaya karbon tutma veya karbon fiksasyonu denir ve stromada gerçekleşir.

• C) ATP ve NADPH'nin tüketildiği, glikozun üretildiği yerdir

  Bu ifade de doğrudur. Işığa bağımlı reaksiyonlar sırasında üretilen enerji taşıyıcı moleküller olan ATP ve NADPH, ışıktan bağımsız reaksiyonlarda (stromada) kullanılır. Bu enerji ve indirgeyici güç, karbondioksitin şekerlere (glikoz gibi) dönüştürülmesi için harcanır. Dolayısıyla, glikozun öncül maddelerinin sentezi ve nihayetinde glikoz üretimi stromada gerçekleşir.

• D) Işığa bağımlı reaksiyonların gerçekleştiği tilakoidlerin iç kısmıdır

  Bu ifade yanlıştır. Işığa bağımlı reaksiyonlar, kloroplastın içinde yer alan ve üst üste dizilerek granumları oluşturan tilakoid zarlarında gerçekleşir. Tilakoidlerin iç kısmı ise tilakoid lümeni olarak adlandırılır ve burada da bazı ışığa bağımlı reaksiyon adımları (örneğin suyun parçalanması) meydana gelir. Stroma ise tilakoidlerin dışındaki sıvıdır ve ışıktan bağımsız reaksiyonların yeridir. Dolayısıyla, stroma, tilakoidlerin iç kısmı değildir ve ışığa bağımlı reaksiyonların ana gerçekleştiği yer değildir.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, D seçeneğindeki ifade stroma ile ilgili yanlış bir bilgidir.

Cevap D seçeneğidir.