Uzunluğu L olan bir basit sarkacın periyodu T'dir. Bu sarkacın uzunluğu 9L yapılırsa yeni periyot ne olur?
A) 3TBu soruyu çözmek için basit sarkacın periyot formülünü hatırlamamız gerekiyor. Basit sarkacın periyodu, sarkacın uzunluğuna ve yerçekimi ivmesine bağlıdır.
Bir basit sarkacın periyodu ($T$) aşağıdaki formülle verilir:
$T = 2\pi \sqrt{\frac{L}{g}}$
Burada $T$ sarkacın periyodu (bir tam salınım için geçen süre), $L$ sarkacın ipinin uzunluğu ve $g$ yerçekimi ivmesidir. $2\pi$ ise sabit bir katsayıdır.
Bu formülden de görebileceğimiz gibi, periyot ($T$) sarkacın uzunluğunun karekökü ile doğru orantılıdır. Yani, $T \propto \sqrt{L}$.
Soruda bize başlangıçta sarkacın uzunluğunun $L$ olduğu ve periyodunun $T$ olduğu belirtilmiştir. Bu durumu formülle ifade edersek:
$T = 2\pi \sqrt{\frac{L}{g}}$ (Denklem 1)
Şimdi sarkacın uzunluğu $9L$ yapılıyor. Yeni periyodu $T'$ ile gösterelim. Yeni durumu formüle uygulayalım:
$T' = 2\pi \sqrt{\frac{9L}{g}}$
Karekök içindeki 9 sayısını dışarı çıkarabiliriz:
$T' = 2\pi \sqrt{9 \cdot \frac{L}{g}}$
$T' = 2\pi \cdot \sqrt{9} \cdot \sqrt{\frac{L}{g}}$
$T' = 2\pi \cdot 3 \cdot \sqrt{\frac{L}{g}}$
$T' = 3 \cdot \left( 2\pi \sqrt{\frac{L}{g}} \right)$
Denklem 1'e baktığımızda, parantez içindeki ifadenin başlangıçtaki periyot $T$ olduğunu görüyoruz:
$T = 2\pi \sqrt{\frac{L}{g}}$
Bu durumda, yeni periyot $T'$ için şunu yazabiliriz:
$T' = 3T$
Yani, sarkacın uzunluğu 9 katına çıkarıldığında, periyodu 3 katına çıkar.
Cevap A seçeneğidir.