Bir bitki bilimci, gövde kesitinde köşe bölgelerinde kalınlaşma gösteren, canlı hücrelerden oluşan ve mekanik destek sağlayan bir doku gözlemliyor.
Bu özelliklere sahip temel doku çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Parankima
B) Kollenkima
C) Sklerenkima
D) Meristem
Bitkiler, farklı görevleri yerine getiren çeşitli dokulara sahiptir. Bu soruda, belirli özelliklere sahip bir destek dokusu tanımlanıyor. Hadi bu özellikleri adım adım inceleyelim ve doğru dokuyu bulalım:
- Gözlemlenen Dokunun Özellikleri:
- Köşe bölgelerinde kalınlaşma gösteren: Bu, hücre çeperlerinin her yerinde değil, belirli bölgelerde, yani köşelerde daha fazla madde biriktirdiğini gösterir.
- Canlı hücrelerden oluşan: Bu özellik, dokunun metabolik olarak aktif olduğunu ve büyüme ile birlikte esnek destek sağlayabileceğini düşündürür.
- Mekanik destek sağlayan: Bitkinin ayakta durmasına, rüzgara ve diğer dış etkenlere karşı dayanıklı olmasına yardımcı olan bir görevdir.
- Şimdi seçenekleri bu özelliklere göre değerlendirelim:
- A) Parankima: Bu doku, genellikle ince çeperli, canlı hücrelerden oluşur ve fotosentez, depolama, salgılama gibi birçok temel görevi üstlenir. Mekanik destek sağlama görevi daha çok turgor basıncıyla olur, hücre çeperi kalınlaşmasıyla değil. Köşe bölgelerinde belirgin bir kalınlaşma göstermez. Bu nedenle sorudaki tanıma uymaz.
- B) Kollenkima: Bu doku, canlı hücrelerden oluşur ve hücre çeperleri, özellikle köşe bölgelerinde düzensiz olarak kalınlaşmıştır (pektin ve selüloz birikimiyle). Bitkinin genç ve büyüyen kısımlarına esnek mekanik destek sağlar. Gövde ve yaprak saplarında sıkça bulunur. Soruda belirtilen "köşe bölgelerinde kalınlaşma", "canlı hücrelerden oluşan" ve "mekanik destek sağlayan" özelliklerinin tamamını karşılar.
- C) Sklerenkima: Bu doku, bitkiye çok güçlü ve sert mekanik destek sağlar. Genellikle olgunlaştığında ölü hücrelerden oluşur ve hücre çeperleri lignin birikimiyle homojen ve çok kalınlaşmıştır. Köşe bölgelerinde belirgin bir kalınlaşma yerine, tüm çeper boyunca kalınlaşma görülür. "Canlı hücrelerden oluşan" özelliğine uymaz.
- D) Meristem: Bu doku, bitkinin büyümesini sağlayan, sürekli bölünebilen genç ve canlı hücrelerden oluşur. Hücre çeperleri incedir ve birincil görevi mekanik destek sağlamak değil, yeni hücreler üretmektir. Bu nedenle sorudaki tanıma uymaz.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, köşe bölgelerinde kalınlaşma gösteren, canlı hücrelerden oluşan ve mekanik destek sağlayan doku kollenkimadır.
Cevap B seçeneğidir.
